Olympique Lyon

Avrupa Kupaları’nda Nisan ayına geldiğinde kuranın kolayı olmaz ama Beşiktaş da son sekizdeki rakibi de diğer takımlara bakıldığında en zor kurayı çektiler. İki randevunun taktik savaşı, güncel satırları spor sayfalarındayken biz Pazar günü Fransız kulübünün tarihinde bir yolculuğu çıkalım. 2000-10 yılları arasında Şampiyonlar Ligi’nin gediklisi olan ama bir türlü bu kupada Nisan ayını göremeyen O. Lyon ne oldu da kendini baharın en güzel zamanında Avrupa’nın iki numaralı kupasında Beşiktaş karşısında buldu. 10 spor dalında sporcu yetiştiren, yarışan Beşiktaş adında Jimnastik Kulübü iken futbol dışında şubesi olmayan Olympique Lyon nasıl oluyor da Olimpik oluyor? 1899’a dönmemiz lazım. Rugby takımı olarak kurulan yanına futbolu da ekleyen Lyon Olympique Universitaire Kulübü’nde yarım asır sonra çıkan anlaşmazlık sonrasında futbol şubesi Olympique Lyon olarak yola devam etme kararı aldı. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından zorlu yıllarda 1950’da kurulan Fransız kulübü, ülke futbol tarihinde bugün çok önemli bir kulüp ama ilk 50 yılın ezeli rakipleri Saint Etienne’in gölgesinde kaldığı da bir gerçek. İlk kupasını kazanmak için 14 yıl bekleyen O.Lyon, şampiyonluk için ise 52 yıl bekledi.

“BÜYÜK BAŞKAN AULAS”

67 yıllık tarihinde sadece 8 başkanın görev yaptığı kulübü ayağa kaldıran ve Avrupa vitrinine sokan adam ise hala koltuğunda oturan Jean Michel Aulas. 1983’de ikinci lige düşmüş kulübe 1987 yılında başkan olan Aulas, “4 yıl sonra Avrupa Kupaları’na katılacağız” dediğinde Fransa’da çok insan ona gülmüş ama 1991’de bunu başaran Aulas son gülen olmuştu. 1999’da aldıkları bir golcü ve ardından gelen bir 10 numara ise Fransız futbolunda Lyon ambargolu yıllara imza attılar. Sonny Anderson ve frikiklerin efendisi Juninho, 4 Mayıs 2002’de Stade de Gerland’da Lens’i 3-1 devirip O.Lyon’a ilk şampiyonluğu kazandırdılar. Yarım asır sonra gelen ilk şampiyonluğun ardından Fransad’da diğer takım taraftarları için azap dolu yıllar başladı. Yedi yıl arka arkaya şampiyon olan, başarının parayı, paranın da yeni transferlerle başarıyı getirdiği Aulas başkanlığındaki kulüp, Avrupa’nın devlerine parlatıp sattığı isimlerle de Fransa’nı Porto’su oldu. Essien, Govou, Cris, Essien, Abidal, Mahamadou Diarra ve Karim Benzema isimleri O.Lyon’un ihracatını sanırım anlatmaya yeter… Paul Le Guen, Raymond Domenech ve Gerrard Houllier, O.Lyon’da iz bırakan teknik adamlar olarak tarihe geçtiler. Juninho ve genç Karim Benzema’nın ayrıldığı 2008-2009 sezonunda üçüncü olan ve yedi yıllık şampiyonluk serisinin ardından bugüne kadar zirveyi hep rakiplerine kaptıran O. Lyon, Lisandro Lopez, Gourcuff ve Gomis gibi kalburüstü yeteneklerin varlığına rağmen bir daha gülemedi.

60 BİN KAPASİTELİ HİBRİT ÇİMLİ STADYUM

Başkan Aulas’ın 2008’de müjdesini verdiği ve 4 yıl sonra ilk kazmanın vurulduğu yeni stadyumun zemini evet aynı Vodafone Arena gibi hibrit! Geçen yıl 9 Haziran’da yeni evi Parc Olympique Lyonnais’de ilk maçına çıkan Alexandre Lacazette ve arkadaşlarının arkasında 60 bin taraftarlık bir güç var. Euro 2016’da da sahne alan ve 415 milyon Euro’luk maliyetiyle Fransa’nın en modern stadyumlarından biri haline gelen ve 8 Haziran’da ilk büyük konserinde Coldplay’e ev sahipliği yapacak olan Parc O.Lyon’da Perşembe akşamı 10 bini aşkın Beşiktaş taraftarı olacak ama Fransızların iki taraftar grubundan da bahsetmeden olmaz...

TRİBÜNDEKİ “KÖTÜ ÇOCUKLAR”

Bad Gones  (Kötü Çocuklar) 1987’da Başkan Jean Michel Aulas kulübün başına geçtiğinde kurulan ve bugün PSG ve Olmypique Marsilya taraftar gruplarıyla beraber ülkenin en etkili ve sert Ultras oluşumlarından biri. Kuzey Kale arkasını kontrol eden Bad Gones grubunun karşı tribününde ise Cosa Nostra Lyon yer alıyor. İki Ultras grubunun da son 15 yılda Avrupa Kupaları’nda Lyon şehrine deplasmana gelen Avrupa kulüplerine pek iyi evsahipliği yapmadığının altını çizmem lazım. Kimsenin burnunun kanamadığı ama Beşiktaş’ın yarı final için ilk maçta Parc Olympique Lyonnais’den gereken skoru alıp, Vodafona Arena’da bu iş bitirmesi hepimizin ortak dileği… 

Madrid Derbisi

Add caption

Video Hakem

Direkten dönen top, verilmeyen haklı, verilen haksız penaltı, çıkan-çıkmayan sarı-kırmızı kartlar, canı istemeyince çizgiyi geçmek bilmeyen meşin yuvarlak, bazen pirinç bazen patates tarlasına dönen zeminler, yağmur, kar, çamur, aşırı sıcak, donduran soğuk.. Futbol hiçbir zaman adaletli bir oyun olmadı, düşük skorla biten bir spor her zaman sürprize açıktır, hatasıyla doğrusuyla da futbolu güzel yapan bu ve basit kurallarıdır. Peki teknoloji futbolu daha adaletli bir oyun yapabilir mi? Hakem hataları sıfıra indirebilir mi? Acaba bu kadar mükemmelik bu oyunun doğasını bozar mı? Bütün bunları önümüzdeki sezonlara yaşayarak öğreneceğiz. Gol çizgisi teknolojisiyle top kale çizgisini geçti mi tartışmaları artık tarihe karıştı ama bunun dünyanın tüm liglerinde uygulanması için de çok bekleyeceğiz. Bizim ligimizde de gelecek sezondan itibaren gol çizgisi teknolojisi uygulamasına geçileceği sözü ortadayken şimdi Video Yardımcı Hakem’i konuşuyoruz. Fransa-İspanya maçında iki gol kararında etkili olan Video Hakemi gün gelecek sahadaki hakemden çok daha fazla yetkiyle mi donatılacak? Oyuncular ve teknik adamlar tartışmalı her pozisyon için video hakeme başvurulmasını isteyebilecek mi?

FIFA’nın uygulaması aslında basit. Gol kararı verilen pozisyonlarda ofsayt var ise video hakemin tekrarını izlediği görüntülerden çıkacak kararı beklenecek. Penaltı pozisyonları için de video hakemler devrede olacak. Son iki şık ise, kırmızı kart ve hakemlerin sarı ya da kırmızı kartı doğru futbolcuya verip vermemekte şüpheye düştüğü pozisyonlar. Maçın hakemi, video hakemine başvuracağı gibi, video hakem de sahadaki hakemi uyarıp, kararını değiştirebilecek. İkili arasındaki karar mekanizmasına futbolcu ve teknik adamların müdahil olabilme ihtimali yok. Orta hakem, video hakemle anlaşmazlığa düştüğünde saha kenarına gelip monitörden pozisyonu değerlendirip son kararını verecek. Teniste şahin gözü ve basketbolda tekrar görüntülerle artan oyun kalitesi ve adaleti bakalım video hakemle ile futbola ne katacak? “Video hakemin gözüne gözlük” tezahüratlarıyla mı tanışacağız yoksa artık spor programlarında eski hakemlere “Penaltı/penaltı değil” polemiklerinde söz mü kalmayacak? Almanya gelecek sezon video hakem uygulamasına geçiyor, bu sezon hakem hatalarıyla kaynayan İspanya Ligi ise hedefini Ağustos 2018 olarak belirledi. Bizde ise yeni sezon için hummalı bir çalışma var. Video hakem uygulaması için ortak kanı 2018 Dünya Kupası’ndan alnının akıyla çıkması halinde artık futbolun değişmez bir parçası haline geleceği…

Video hakem geçmişte olsa futbol tarihinde neler değişirdi? İtalyan Corriere della Sera gazetesinin yayınladığı listeye bir göz atalım.

1-    Geçen sezon Milano’da San Siro’da Şampiyonlar Ligi finalinde Sergio Ramos’un Atletico Madrid’e attığı gol ofsayttı, video hakem bu golü iptal ederdi.

2-    Mayıs 2014’te Camp Nou’da 1-1 berabere biten ligin son hafta maçının ardından şampiyonluğunu ilan eden Atletico Madrid’e Messi’nin attığı gole ofsayt bayrağı kalkmıştı. Video hakem olsa, şampiyon Barcelona idi.

3-    1998’te Amsterdam’da oynanan Şampiyonlar Ligi finalinde Real Madrid’e kupayı getiren ve Juventus’u yıkan golü atan Mijatovic ofsayt pozisyonundaydı.

4-    2010 Dünya Kupası play-off’unda Paris’te İsveçli hakem Hansson, Henry’nin İrlanda’ya attığı golde eli görmemiş, Güney Afrika’daki finallere Fransa gitmişti. Aynı stadyumda video hakem hafta içinde Griezmann’ın golünü ofsayt gerekçesiyle iptal etti.

5-    1986’da Meksika’da Maradona’nın İngiltere’ye eliyle attığı golde video hakem olsa kararı vermesi sadece 30 saniyesini alacaktı.

6-    2002 Dünya Kupası’nda Ekvadorlu hakem Byron Moreno, İtalya’yı yakmış, Güney Kore çeyrek finalde İspanya’nın rakibi olmuştu. Mısırlı hakem Gamal Al-Ghandour, İspanyolların iki nizami golünü iptal etmişti.

7-    94 Dünya Kupası’nda İtalya-İspanya maçında İtalyanlar 2-1 öndeyken 90+ dakikalarda İtalyan Tassotti ceza sahası içinde Luis Enrique’ye acımasız bir dirsek atmış, İspanyol oyuncu kanlar içinde kalmıştı. Penaltı skoru 2-2 yapacak ve uzatmalarda İtalyanlar 10 kişi oynayacaktı.

8-    2008-2009 sezonunda Londra’da Chelsea-Barcelona Şampiyonlar Ligi yarı finalinde Norveçli hakem Ovrebo, futbol otoritelerine göre İngilizlerin 4 penaltısını görmezden geldi. Barcelona finale çıktı. Peki, video hakem olsaydı…. 

Napoli Higuain'i Beklerken

Ovunque Tu Sarai

Sözlerimi Geri Alamam

Futbol dünyası “Ağzından çıkan lafa dikkat et, gün gelir hatırlatırlar” hikayeleriyle doludur. Bursaspor’da parlayan ve Fenerbahçe’den Real Madrid’e uzanan bir kariyere sahip olan Baliç’i bir cümle uzun süre peşini bırakmamıştı. Profesyonel futbol bu, bir sezon sonrasında nerede olacağını bilemezsin. Baliç de Galatasaray formasını giydiğinde o meşhur cümleyi hatırlattılar, bizzat bir röportajda sorduğumu hatırlarım: “Baliç, Kefen giyerim, Galatasaray forması giymem” dedin mi? Bosnalı büyük yetenekti, sonraları daha da geliştirdi Türkçe’sini ama bana o gün “Ben kefen kelimesini bilecek kadar Türkçe konuşamıyordum ki o zamanlar ağabey, söylemedim öyle” demişti. Ne diyorsa odur sonuçta… Baliç bu konuda yalnız değil. İspanyollar hatırlattı, onların yakın tarihinde kısa bir tura çıkalım:

GÜİZA: “ÖLÜRÜM DE CADİZ’DE OYNAMAM”

Yolu Fenerbahçe’den geçen ama burada mutlak golü kaçırdıktan sonra kafasını kale direğine yaslamış “Küçük Emrah” bakışıyla hatırlanan Daniel Güiza futbola Xerez takımında başlamıştı. Bir gün “Ölürüm de Cadiz forması giymem” dedi. Cadiz, yetiştiği Xerez kulübünün ezeli rakibiydi. Gün geldi Güiza, 35 yaşında Cadiz’e imza attı. O sözünü unutmayan yeni takımının taraftarı da transfer haberini duyunca sokağa döküldü, Güizz ölüm tehditleri aldı, özür diledi, neyse ki sular duruldu sonra…

INİESTA: REAL MADRİDLİYİM

Iniesta’nın Barcelona tarihindeki önemini anlatmaya gerek var mı? İspanya’nın bir ucundan ailesinin Katalan kulübünün alt yapısı La Masia’ya emanet ettiği Iniesta, 12 yaşındayken kendisine uzatılan mikrofona “Real Madrid’liyim” demişti. Kimse çocuk yaşta ona bunun hesabını sormadı elbette gün geldi o görüntüler tekrar yayınlandı, Iniesta yine sakindi: “Ne var yani, çocukken Real Madridliydim, herkes olabilir” dediğinde Barselona şehrinde kimse sesini çıkartamadı.

MOURİNHO: AVRUPA LİGİ İLE İLGİLENMİYORUM

Jose Mourinho’nun Manchester United’da fikayasının bozulduğu kesin. Rafael Benitez’in Fenerbahçe’nin yarı finalde elendiği Benfica’yı devirip Chelsea ile kazandığı Avrupa Ligi Kupası’na burun kıvıran ve 3.5 yıl önce “Avrupa Ligi beni ilgilendirmiyor. Bizim seviyemizin aşağısında” diyen Portekizli teknik adam, şimdi 180 derece dönüşüyle “Dün, dündür” dedirtti. Manchester United, Beşiktaş ile birlikte Avrupa Ligi’nde son sekize kalan takımlardan biri ve teknik direktörü Mourinho artık “Premier Lig’de dördüncü olacağıma, Avrupa Ligi’ni kazanmayı yeğlerim” diyor.

RAFA MARQUEZ: REAL MADRİD’DE OYNARIM

Rafael Marquez, klas bir stoperdi. Barcelona bugün Pique gibi dünyanın en iyi iki stoperinden birine sahip ama taraftara sorsanız futbolu bırakan tekmeye kafa uzatan kaptanları Carles Puyol ve Rafa Marquez başka adamlardı. Meksikalı savunmacı, 7 sezon Barcelona forması giydi ama arşivden çıkan bir röportaja kendisi de güldü. Barcelona’ya gelmeden ik yıl önce kendisiyle röportaj yapan İspanyol muhabir, Marquez’in eline Real Madrid formasını tutuşturmuş, deklanşöre basmıştı, manşet de hazırdı: Real Madrid’de oynamaya hazır.” Transfer olmadı elbette, hem zaten kim Real Madrid formasını giymek istemezdi ki…

ZİDANE: BARCELONA’DA OYNAMAK KEYİF VERİR

İspanyolların efsane futbol dergisi Don Balon yayın hayatına son verdi ama derginin arşivi elbette ki futbol tarihi için bir hazine değerinde. 1998 Dünya Kupası’nda Taffarel’i iki kafa golüyle avlayan ve o dönemde Juventus forması giyen Zidane’ı Aralık 1998’de kapağına taşıyan Don Balon manşeti de oyuncunun sözünden vermişti: “Zidane bize özel bir itiraf yaptı: “Barcelona’da oynamaktan dolayı büyük keyif alırım.” Zİdane haklıydı, Barcelona’da Figo gibi büyük bir yetenek vardı, herkes onunla oynamaya can atardı ama olmadı, ikili Barcelona yerine Real Madrid forması altında buluştular…

SİMEONE: SADECE REAL MADRİD’E GİDERİM

Jorge Valdano, Real Madrid tarihinde futbolcu ve teknik adam olarak çok önemli bir yere sahip. Kulübün sportif direktörlüğünü de yapan bugünler de naklen yayınlarda yorumcu olan Arjantinli efsane, 90’ların ortasında bir vatandaşına Real Madrid’e getirmek üzereydi. İspanyol medyası hemen oyununun peşine düşüp röportajı patlattı, manşette; “Gidersem bu sadece Real Madrid için olacak” dedi Arjantinli genç ve dediğiyle kaldı. Diego Simeone, Real Madrid değil ezeli rakibi Atletico Madrid’in sembol oyuncularından biri oldu, gün geldi teknik adam olarak takımın tarihini yeniden yazmaya başladı ve 6 yıldır da yazmaya devam ediyor… 

El Bar

Leonardo Jardim

Beşiktaş’ın 10 kişiyle Vodafone Arena’nın çimlerine serdiği Olympiakos, 21 yıl sonra ilk kez 3 mağlubiyet aldı diye ilk maçtan önce teknik direktörünün görevine son vermişti. Acele etmişler demeyin çünkü aynı kulüp dört yıl önce ligde 10 puan farkla lider olan teknik direktörüne “Valizlerini topla” demişti. Olympiakos, İstanbul’da Beşiktaş’a teslim olmadan 24 saat önce o adam Monaco’nun başında son 10 yılın en başarılı teknik direktörü Pep Guardiola yönetiminindeki Manchester City’yi Şampiyonlar Ligi dışına itti. Yine Portekizli yine futbolculuk kariyeri olmayan biri var karşımızda. Leonardo Jardim, 15 yıl önce Portekiz’in Madeira Adası’nda ismini kimslerin bilmediğii Camacha’da yardımcı hoca olarak başladığı kariyerinde basamakları üçer beşer değil birer birer çıktı. 2009’da Beira-Mar’ı Portekiz Süper Ligi’ne çıkarttığında ülkede artık herkes tanıyordu onu. Teknik adamlar kıyma makinesi Olympiakos ile olan altı aylık hikayesinin ardından Sporting Lizbon’da gençlerle takımı zirve yarışına sokunca ülke dışından da taliplileri çıkmaya başladı. Monaco’ya gelen Rus sermayesinin, PSG gibi bir dev karşısında ezileceğine inananlar çoktu ama Jardim, Fransa’da bütün futbol ezberlerini bozan adam oldu. 2003-2004 sezonunda vatandaşı Mourinho’nun çalıştırdığı Porto’ya Şampiyonlar Ligi finalinde kaybeden ve 13 yıl tek bir kupa bile kazanamayan Monaco bu sezon şampiyonluğa koşarken, Avrupa’nın en çok gol atan takımı da olmayı başardı. Kulübün Rus patronu Dmitri Rybolovlev, Ranieri döneminde akıttığı milyonları Leonardo Jardim döneminde kısmış olmasına rağmen 42 yaşındaki Portekizli teknik adamın cımbızla seçilmiş gibi duran prensleri, Monaco’yu zirveye taşıdı. 18 yaşındaki “Yeni Thierry Henry” denilen Kylian Mbappe, Caen’den sadece 4 milyon Euro’ya alınan, orta sahanın canavarı 21 yaşındaki Thomas Lemar’a menajer Jorge Mendes’in Benfica’dan 16 milyon Euro’ya getirdiği 22 taşındaki Bernard Silva’yı da ekleyelim. Sağ bekten ortaya saha devşirme 23 yaşındaki Brezilyalı Fabinho, solda harikalar yaratan 22 yaşındaki Benjamin Mendy ve yine 22 yaşındaki Timoue Bakayoko’yu aynı kadroda buluşturan futbol aklının, kendisini 10 puan öndeyken kovan Olympiakos kulübüne bir selamı olmalı elbette. Leonard Jardim adını ilerleyen yıllarda çok daha fazla duyacağız, bugüne kadar Mourinho gibi kendine “Special One” (Özel biri) demediğini bu Pazar not düşelim… 

Yerli mi Yabancı mı?

Lig şampiyonluğu için yerli teknik adam mı, yoksa kulübe yeni bir vizyon kazandıracağı söylenen yabancı teknik adamlar mı? Bu soruyu Avrupa’da soran ve cevap arayan tek ülke biz değiliz. Türk futbolunda yabancı bir teknik adamın (Zico/Fenerbahçe) şampiyonluk yaşadığı sezondan bu yana 10 koca yıl geçti. Bu sezon da 18 takımın sadece 5’inde yabancı teknik direktör yapıyor ve bunlardan ikisi şampiyonluk yarışına ilkbaharı görmeden havlu atan Fenerbahçe ve Galatasaray. Soruyu yüksek sesle seslendiren Fransızları sona bırakayım. İngiltere’de 20 kulübün 15’inde yabancı hoca var. İspanyollarda 7 yabancı teknik adam görev yapıyor. Alman kulüplerinden altısı kendini yabancı teknik direkrtörlere teslim etmiş. Bu konuda her zaman tutucu olan İtalyanlar 4 ile yetinirken Fransızlarda 6 yabancı teknik adam var ve bunlardan 3’ü, Portekizli Jose Mourinho modasının rüzgarına kapılıp ufaktan marka olmayı başarmış isimler. Fransızların sorusuna gelelim şimdi: 2013’te İtalyan Carlo Ancelotti’nin şampiyonluğundan önce mutlu sona ulaşan son yabancı teknik adam yine Paris Saint Germain ile, 23 yıl önce Artur Jorge ise gerçekten Fransız futbolunun yabancı teknik adamlara ihtiyacı var mı? İlk maçı 4-0 kazanıp, Barcelona karşısında futbol tarihinin en büyük geri dönüşüne seyirci kalan Paris Saint Germain’in İspanyol teknik direktörü Unai Emery’in basiretsizliği mi bu sorunun cevabı yoksa Manchester City gibi bir devi kupa dışına iten Monaco’nun hocası Leonardo Jardim’in şovu mu?  Fransızların hep bardağın dolu tarafına baktıklarını düşünürsek… 

Xabi Alonso

Miguel Angel Periko Alonso Oyarbide ismi günümüzde futbolseverlere bir şey ifade etmeyebilir. Ancak 40 yaşın üzerindeki İspanyollar, Real Sociedad ve Barcelona formasıyla iki yüzden fazla maça çıkan bu orta saha oyuncusunun yeteneğinden bahsedebilir. Ama Mikel özellikle de Xabi Alonso deyince bugün 10 yaşındaki çocuğun bile hakkında kuracak çok cümlesi vardır.
Periko Alonso'nun iki oğlundan Xabi, yetiştiği Real Sociedad'da zirve yapıp Liverpool'a gitti. 2005'te İstanbul'daki unutulmaz Şampiyonlar Ligi finalinin kahramanlarından biriydi. 2014'te Lizbon'da bir Şampiyonlar Ligi Kupası daha. Kazanılan maçların ardından stadyumu terk etmeden tribünde bir koltuğa oturup ayaklarını uzatıp çektirdiği hatıra fotoğrafları hiç unutulmayacak. Real Madrid'i tüm ısrarlara rağmen bırakıp Bayern Münih'e gitmek de kendisine bir meydan okumaydı.
36 yaşında, zirvede bırakmaya karar verdi. Kramponları elinde bir siyah-beyaz fotoğraf karesinin altına "Yaşadım sevdim. Elveda güzel oyun" yazdı. Son 20 yılın özlenecekler adamlar 11'inin orta sahasına yazdım ben de adını.

Floransa ve Terim

İtalya'da Fiorentina'nın müzesinde Juventus, Milan ve Inter'inki kadar kupa yok ama ülkenin belki de en güzel şehri Floransa'nın takımı, Çizme'nin futbol tarihinde her zaman bir kült olmayı başardı.
Son şampiyonluklarını 1968-69 sezonunda kazandılar, 1982 yılından beri ikinci de olamadılar. Kazandıkları son kupa ise İtalya Kupası, onun üzerinden de 16 yıl geçti.
O kupayı Mancini kazandı diye yazar kariyer istatistiklerinde ama takımı bahar ayına kadar tur atlatıp yarı finale getiren isim Fatih Terim'dir. Floransa halkı 'Grande Terim'i (Büyük Terim) hiç unutmadı. Şimdi 90. yıl kutlamaları var Floransa'da. Mor Menekşeler, İmparator'u bugün oynanacak Cagliari maçına davet ettiler. Bu hafta sonunda Fiorentina'nın 1990-2001 yıllarına damga vurmuş isimleri ağırlıyorlar.
Terim ile birlikte geçen yıl Leicester'e o mucize şampiyonluğu kazandıran Claudio Ranieri de olacak stadyumda. Fiorentina'nın son 30 yılına baktığınızda onlarca İtalyan teknik adam görürsünüz.
İsveçli Sven Göran Eriksson, Brezilyalı Lazaroni, Fatih Terim, Sırp Mihajlovic ve bu sezon takımı çalıştıran Portekizli Paulo Sousa ise bu uzun dönemde görev yapmış teknik adamlar.
Fatih Terim, Fiorentina'ya büyük futbol oynatarak taraftarın kalbini kazanmıştı.
Bugün 90. yıl kutlamalarında özellikle efsane kale arkası Terim'i tribüne çağıracak. İnsanın aklına şu soru geliyor elbette: Fiorentina, kendisini 17 yıl önce çalıştırmış Türk teknik direktörü unutmuyor, 2 bin kilometre uzaktan davetiye yolluyor. Galatasaray kendisine 20 şampiyonluğun 6'sını kazandıran efsane hocası Terim'i iki yıl önce 4. yıldızın takıldığı şampiyonluk törenine davet bile etmiyor. Vefa'nın İstanbul'da bir semt adı olduğu, Floransa'da böyle bir semtin olmadığı da doğrudur...

Napoli

Ben Yoruldum HayatGelme Üstüme

Paris Saint Germain karşısında yaşadıkları hezimet gözlerinin önünden gitmiyordu. Aslında sezon başında almıştı ayrılık kararını ama artık açıklama vaktiydi. Üstelik işler tam da yolunu girmişken. Şampiyonluk artık çok zor denilen günlerde Real Madrid, erteleme maçında Valencia’ya kaybetmiş, onun takımı Atletico Madrid’i deplasmanda devirmişti. Doğduğu şehrin, alt yapısında yetiştiği kulübü farklı mağlup ettikleri bir maçın ardından “Gidiyorum” demek tesadüf müydü? O ne Cruyff gibi Katalanlaşmış bir Hollandalı ne de Barcelona alt yapısından çıkmış Guardiola idi. Austrias bölgesinde Gijon’da doğmuş üstelik bir zamanlar El Clasico’larda Real Madrid formasıyla Barcelonalı futbolcuların üzerine yürüyen Luis Enrique idi. Barcelona ona B takımını teslim ettiğinde bir geleneğin parçası olduğun söylediler. Futbolu bıraktığı kulübün taraftarı için o artık “Bizim Luis Enrique” idi. Guardiola da futbolculuk günlerinde kulüpte kalbini kırdıklarında soluğu İtalya’da almıştı. Luis Enrique de baktı kendine sıra gelmeyecek Roma’ya evet dedi. Gereksiz cesurdu. Bugün belki evet ama altı yıl önce Totti’yi kulübeye mahkum etmek Roma hukukuna (!) bile aykırıydı o şehirde. Ertesi yıl memleket dönüp Celta Vigo’da yeniden doğduğunda, Real Madrid’i şampiyonluktan eden galibiyeti almış, Barcelona için doğru zamanda doğru insan olmayı başarmıştı. Onu öneren eski arkadaşı Andoni Zubizarreta artık Barcelona’da değil ve O.Marsilya için çalışıyor. Sonun başlangıcı da onun gidişiydi zaten. “Mezarlıkta yatan en zengin adam olmak istemiyorum” diyordu Luis Enrique. Arda Turan transferi için yönetimin karşısına tek başına dikilen, bin günde 8 kupa kazanan ama üç yılda 10 yaş yaşlanan Luis Enrique, Katalan medyasının büyük baskısı karşısında pes etmeyi tercih etti. Önünde kazanabileceği bir şampiyonluk, oynayacağı bir Kral Kupası finali varken. “Gelecek sezon yokum” diyen Guardiola gibi o da kulübün önünü açtı. Pep Guardiola, Barça’daki 4 yılın ardından New York’ta bir yıl kendini dinlemiş ve futboldan uzak kalmıştı. Luis Enrique de kendini nadasa çekip iç hesaplaşmasını yapacak mı, zaman gösterecek. Şimdi Barcelona’nın yeni hocası için fallar açılıyor. En büyük hayali Barcelona’yı çalıştırmak olan ve bu yüzden Avrupa’da ilk teknik adamlık tecrübesini İspanya’da yaşamak isteyen Jorge Sampaoli, belki de Barcelona için doğru zamanda doğru insandır… 

GUARDIOLA'NIN BARÇA'DAKİ DÖRT YILI

Dünyanın en büyük kulüplerinde çalışmanın kariyere yazdırdığı kupalar, banka hesaplarına getirdikleri kadar insan hayatından da götürdükleri de var. Luis Enrique bu fiziksel çöküşü yaşayan ilk teknik adam değil. 37 yaşında, alt yapıda takım çalıştırmaktan başka bir tecrübesi olmayan Pep Guardiola’nın Barcelona’nın başına geçip, dört yıl sonra ayrıldığında yüzünde oluşan çizgiler, kazandığı onca kupadan daha fazlaydı. Süper starlarla dolu bir soyunma odasını yönetmek, sürekli kazanma baskısı altında olmak, her dakikanı her kelimeni takip eden bir medyanın gölgesinde yaşamak. Bayern Münih yılları ve bu sezon Manchester City’deki Pep Guardiola ile 10 yıl önceki adam arasında dağlar kadar fark var. Değişen sadece futbol değil, insanlar da. Daha öfkeli, daha kibirli, daha az uzlaşmacı ve daha az tolerans sahibi yapıyor insanı baskı altında geçen yıllar. 

MOURINHO'NUN REAL MADRİD'DE ÜÇ YILI 

Yılların acımazsızca davrandığı bir diğer isim de Jose Mourinho. Porto’dan Chelsea’ye geldiğinde “Özel biri” diye kendini tanıtan adamdan mütevazi olmasını kimse beklemiyordu elbette. Inter ile üç kupa kazanıp geldiği Real Madrid’de Guti ve Raul gibi iki ikon ismin ipini çeken Mourinho üç yıl kaldığı Real Madrid’de, Guardiola ve Luis Enrique gibi çöktü. Sergio Ramos ve Casillas’ı karşısına almanın bedeli sadece koltuğunu kaybettirmedi, saçları beyazlayan Portekizli, Madrid medyasının keskin kılıçları karşısında gün geldi kendini kaybetti. Muteber bir adam kabul edildiği Londra’ya dönüşü de orada kazandığı şampiyonluğun ardından bir sezon sonra oyuncuları tarafından dışlanmış olması ve koltuğunu kaybetmesi de yüzündeki çizgilerin romanı... Bir şarkının nakaratı Luis Enrique’nin, Pep Guardiola’nın ve Jose Mourinho’nun ortak hikayesi: Ben yoruldum hayat / Gelme üstüme… 

Sergio Asenjo

11 yıl önce İspanya 17 yaş altı milli takımının kalesini koruduğu günlerde ona “İşte yeni Casillas” diyorlardı. Milli takım hocaları gençliğinde hiç vazgeçmediler ondan. Sergio Asenjo, 19, 20, 21 yaş kategorilerinde tecrübe kazandığında Valladolid’den Atletico Madrid’e gitme zamanı gelmişti. İlk diz sakatlığını Madrid’e gelmeden yaşamıştı, bu sakatlıkların onun kariyerini çizecekti ama elbette ki Asenjo’nun haberi yok. Bir kaleci yeni takımında iyi başlamalı ki tribünün gözünde kredisi olsun. Asenjo’nun talihsiz adamdı. Atletico savunması onu da yaktı ve kaleyi genç David de Gea’ya kaptırdı. 2010’da sağ diz bağları koptu. Zorlu tedavinin ardından sahalara döndüğünde sırtında Malaga forması vardı. Bir yıl geçmişti ki aradan sağ dizi onu yine gözyaşları içinde bıraktı. Yılmadı, geri döndü çok çalıştı ve Villarreal kalesini teslim aldı. O kabus günler geride kaldı derken 2015 yılında yine sağ diz onu yarı yolda bıraktı. Asenjo 3 kez sakatlandığı sağ dizine inat bu sezon La Liga’nın en iyi kalecisi olmayı başardı. Takımı, ligin en gol yiyen kalecisiydi. Real Madrid maçında sol dizinden gelen ses ona o kabus günleri hatırlattı. Bağların kopan sesi kulaklarında yankılandı. Doktor, sezonu kapattığını ve 6 ay futboldan uzak kalacağını söyledi. Sergio Asenjo, 28 yaşında. Geçmişi bizi pes etmeyeceğini söylüyor. Zaten yenildiğinde değil vazgeçtiğinde kaybedersin. Asenjo futbolseverlere vazgeçmediğini çok zaman önce öğretti.

Hayalleri Gerçeklere Kırdıranlar

Eğer adınız Alex Ferguson (24 yıl) ya da Guy Roux (44 yıl) değilse ve mesleğiniz teknik direktörlük ise göreve geldiğiniz takımda işler yolunda gitmeyince, ilk kapının önüne konulan olursunuz. 25 futbolcuyu gönderemeyen başkanlar, teknik adamların biletini keser.
Oyunun kaderini çizen bu adamlar artık kendi kaderlerini kendileri çiziyorlar ve bir kulüpte başarılı olmak onları kesmiyor. Başka coğrafyalarda, başka futbol iklimlerinde kendilerini kanıtlamak için ülke değiştiriyorlar. Guardiola'dan, Ancelotti'ye, Mourinho'dan Antonio Conte'ye bütün kalburüstü teknik adamların kariyer yönetimlerindeki ortak nokta: "Seni başarılı hatırlamaları için önce başarılı ol ve git."
Kloop'un Liverpool'a gidip yapmaya çalıştığı, Diego Simeone'nin yapmaya hazırlandığı, Zinedine Zidane'ın bir gün mutlaka İtalya Ligi'ne teknik adam olarak döneceği gibi... Otto Bariç ile başlayan Advocaat ile devam eden Aziz Yıldırım ve teknik adamları listesini tam kadro buraya yazıp gözlerinizi bozmak istemem. Atletico Madrid'de 17 yılda 39 teknik adam değiştiren, 141 futbolcu transfer eden Jesus Gil'in başaramadığı her şeyi oğlu Miguel Angel Gil başardı İspanya'da.
Yaptığı çok basitti. Doğru teknik adamı buldu. Diego Simeone'ye yıldız transferler hediye etmediler mi, ettiler ama Arjantinli teknik adam geride kalan altı yılda her seferinde bir "takım" yapmayı başardı.
Olympiakos'ta Socratis Kokkalis 17 yılda 20 teknik direktörle çalıştı. Yunanistan'dan zaten başka şampiyon çıkmazken Kokkalis, kaşını gözünü bir zaman sonra beğenmediği teknik adamları kapının önüne koydu. Guus Hiddink'in Türk Milli Takımı'nın başındayken bizlere kurduğu didaktik cümlelerin benzerini şimdi Fenerbahçe'de Advocaat kuruyor. Hollandalılara özgü, o kimi zaman sinir bozucu olan gerçekçilikle, hayalperest olmakla suçlanıyor Türkiye'de futbolsever. Ayaklarımız yere bassın isteniyor. Oysaki taraftar dediğin sürekli hayal kurar. Her maçı kafasında oynar. Biz, iki Hollandalı teknik adam Hiddink ve Advocaat'tan Milli Takım ve Fenerbahçe için "Hasta olmuşsunuz" teşhisini duyduk. Oysa ki biz bu teknik adamlara milyonlarca euro'yu hastalığın teşhisi kadar tedavisi için de ödüyorduk, ödüyoruz. Başarılı teknik adam, taraftarın hayalini gerçek kılandır. Hayalleri, gerçeklere kırdıran, paramparça eden değil...

Gai Assulin Yıldız Olacaktı

Barcelona altyapısında 10 yıl önce Messi'nin ardından hücum hattında iki yıldız adayı çıkmıştı 89-90'lılardan. 17 yaşında fırtınalar estirecek kadar iyiydiler ama kariyer basamaklarında fırtınalara yenik düştüler. Bojan Krkic, Roma, Milan, Ajax formalarını giydi ama Barça için oynamayanlar listesinde kaldı. Giovanni Dos Santos'un yolu Galatasaray'a düştü. İspanya'dan 26 yaşında neden ABD'ye gittiğini kimse anlamadı. 1991'li Thiago Alcantara ise Guardiola'nın prenslerinden biriydi. Hocasıyla 22 yaşında Bayern Münih'e gittiğinde Almanlar onun için 25 milyon euro ödedi. Thiago'nun Barcelona altyapısında en yakın arkadaşı Gai Assulin için işler o kadar yolunda gitmedi. Katalan kulübünün altyapısı La Masia'da 16 yaşında üzerine titrenen Assulin büyük forvet olacaktı. Olmadı. Assulin bu sezon İspanya 3. Ligi'nde Sabadell forması giyiyor. Ligin lideri ise bir zamanlar formasını giydiği Barcelona B takımı...

Cruyff-Adidas-İki Bant

Johan Cruyff'un 30 yıl sır gibi sakladığı 1978 Dünya Kupası'na gitmeme sebebini futbol dünyası hep Arjantin'deki dikta rejimini protesto etti diye bilmişti. Sarı Fare ailesinin Dünya Kupası'ndan bir yıl önce tehdit edildiğini açıklamak için çok bekledi.
1974'te Hollanda Milli Takımı, Dünya Kupası'na giderken verdiği bir karar ise bir o kadar ilginçti. Futbol tarihinin bugün en kült formalarından biri kabul edilen düz turuncu milli takım forması için Hollanda ile anlaşma yapan Adidas'tı.
Markanın kollardaki üç çizgili formasına itiraz eder Cruyff çünkü o Adolf Dassler'in kurduğu Adidas'ın değil onun kardeşi Rudolph'un kurucusu olduğu Puma ile anlaşma yapmış ve onun kramponlarını giyiyordu. Hollanda Milli Takımı, 1974 Dünya Kupası'na kollarında üç bant olan formalarla çıktı.
Takım kaptanı Johan Cruyff da elbette o formayla sahadaydı, belki gözden kaçan ya da unutulan ise onun formasının kollarında üç değil iki bant olmasıydı. Kazanan Cruyff olmuştu. Dört yıl sonra Arjantin'de Cruyff yokken Rene ve Willy Van de Kerkhof kardeşler de iki şeritli forma giymek istedi. Federasyon izin vermedi çünkü Hollanda'da bir Cruyff vardı...

15 Bin Dolara Harbi Ronaldo

Cristiano Ronaldo ile Brezilyalı efsane golcü Ronaldo'yu ayırabilmek için ikincisine "harbi" ön eki getiriyorum uzun zamandır. Hikayenin öznesi de Harbi Ronaldo. 24 yıl öncesine gidelim. Ronaldo 17 yaşında genç bir yetenek. Sao Paulo Başkanı'na bir teklif mektubu geliyor. Mektupta kısaca yazan "Rio'lu çok yetenekli bir genç var. Santrfor oynuyor. Bonservisinin yüzde 50'sine 15 bin dolar verin."
Sao Paulo Başkanı Jose Eduardo Pimenta Mezquita teklifi yüksek buluyor, cevabı da kısa oluyor: "7 bin 500 dolar veririm". Anlaşma olmuyor, 15 bin dolarlık Ronaldo, Cruzeiro'nun yolunu tutuyor, 14 maçta 13 gol atıp 3 de asist yapınca Hollanda'ya PSV'ye gidiyor. Sonrasını biliyorsunuz...

Spagetti Alla Ranieri

Alt ligden gelip en üst ligde ilk sezonunda şampiyon olmak mı daha zor ihtimal yoksa şampiyon olduğu üst ligde ertesi sezon küme düşmek mi? İkincisi demek daha akla yatkın geliyor ama söz konusu takım Leicester olunca geçen yıl kazandıkları şampiyonlukta fazla mantık aramamak, zaten mucizeydi demekte fayda var. Şampiyonluğa yürürken 40 puan barajını aştıklarında "Tamam ligde kalmayı garantiledik. Takımın üzerindeki baskı kalktı" derken gayet ciddi olan İtalyan teknik adam Ranieri için bu sezon durum iyi gitmiyor.
Bu düşüşü sadece orta sahalarının dinamosu Kante'yi Chelsea'ye satmış olmalarıyla da açıklayabilmek mümkün değil. Leicester, Premier Lig'de son 14 haftaya girilirken 21 puanla küme düşme hattının sadece bir puan üzerinde ve son dört maçını da kaybetti. Hal böyle olunca "Şampiyon olduğu sezondan bir sonraki sezon küme düşen takım var mı?" sorusu akıllara geliyor.
Futbol tarihinde 1927 yılından bu yana 44 ülkede 68 takım şampiyonluk sevincini yaşattığı taraftarını bir sezon sonra küme düşüp ağlatmış. Bizde böyle bir örnek yok ama Almanya'da Nürnberg (1969), Avusturya'da Tirol (2002), Brezilya'da Fluminense (2013), İngiltere'de Manchester City (1938) bir yıl içinde sevinci de hüznü de yaşayan takımlardı.
Peki mucize şampiyonluğun mimarı Ranieri'nin kurtuluş reçetesi var mı? İtalyan hoca, çok hamburger yiyen futbolcularına yasak getirdi ve "Makarna yiyeceksiniz" emrini verdi. Bakalım, makarna, Liecester City'i kurtaracak mı?

Gigi Datome ve Mekatronik Mühendisi

Önce eski zamanlarda aynı şehrin farklı insanları sonra Gigi Datome ve İstanbul... Barselona'nın geniş caddelerinden birinde o çok şubeli kahve dükkanının kaldırıma attığı masalarında dört genç oturuyor. Şehrin en pahalı restoranlarında da yemek yiyecek kadar para kazanıyorlar ama ucuz kahvelerini almışlar, kahkahalı bir sohbetin içine düşmüşler. Kaldırımda yürüyenler için çok tanıdık yüzler onlar çünkü hepsi de Barcelona forması giyiyor ya da giyiyorlardı.
Sergio Roberto, şimdi Borussia Dortmund için ter döken Bartra, Valencia'nın yolunu tutan Munir El-Haddadi ve onları ziyarete gelen Bojan Krkic. Ertesi gün Barcelona'nın maçı var, ortalıkta bir imza organizasyonu olmadığından tanısalar da kimse masalarına uğramıyor.
İkinci sahne yine Barselona'nın açık havada masaları olan bir restoranından. Oturanlar bu kez biraz da ağır ağabeyler. Eski kaptan Puyol, bugünlerde pazubantı takan Pique, Busquets... Ertesi gün El Clasico var şehirde. Uzun oturuyorlar ancak masadan kalkarken iki genç çekinerek hatıra fotoğrafı çektiriyor. Kimse "El Clasico ne olur, ne işiniz var burada, ne olacak bu savunmanın hali, yeni transfer var mı?" diye sormuyor...

Gigi Datome, NBA kariyeri de düşünüldüğünde son yıllarda İtalyan basketbolunun en muteber adamlarından biri. İki yıldır Fenerbahçe forması giyiyor, neler yaptığı basketbol yorumcularına kalsın; Datome özel bir adam.
Türk kahvesine yerine hala espresso içiyor ama Türkçe'yi de öğreniyor. Sanat tutkusu onu Balat, Karaköy ve Tünel sokaklarına götürüyor. Caferağa'da bir kafenin köşesine ilişip sakin sakin kitabını okuyan, İstanbul'u çok seven ve yaşarken de hakkını veren bir adam Datome. Peki ne oluyor? Bu şehrin güzelliğine ve güvenliğine söz edenlere inat kendini Beyoğlu'nun el ürünlerinin satıldığı bir dükkanına atan ve orada çektiği fotoğraf karesini Instagram hesabında paylaşan Gigi Datome'ye bir taraftar şu mesajı yazıyor: "CSKA maçına odaklan."
İlk iki hikayenin takımı Barcelona "bir kulüpten ötesi" ise, Gigi Datome'nin verdiği cevap da bir üçlükten ötesi oluyor. Mesajı yazan Fenerbahçe taraftarının infosunda mekatronik mühendisliği öğrencisi olduğunu gören Gigi'nin yanıtı bir Final Four finalinin son çeyreği kadar güzel: "Mekatronik mühendisliği hakkındaki tavsiyelerimi dinlemek ister misin?" Burada hayatın denklemi basit aslında. Mühendislik okuyan genç derslerine çalışacak, Gigi idmanlarını yapacak, maçta ter dökecek. Mühendis adayı, Gigi'nin attığı basketlere sevinecek. Gigi de emeklerinin alkışlandığını görünce gidip Balat'ta bir keyif kahvesi içecek.
Fenerbahçe, CSKA Moskova'yı 77-71 mağlup etti. 10 sayı, bir asist, 6 ribaund ile oynayan Gigi Datome galibiyetin kilit adamlarından biri oldu.