19 Nisan 2021

Üç Türkün Şampiyonlukla İmtihanı

 


Monaco,  Fransa Ligi’nde 1999-2000 sezonunda 7. şampiyonluğuna kazandığında az sayıdaki taraftarı bir sonraki şampiyonluk için 17 yıl bekleyeceklerinden habersizdi. Fransa Milli Takımı 1998 Dünya Kupası ve Euro 2000’i kazanınca popülaritesi düşmüş futbol ülkenin yeniden favori sporu haline gelmişti. Futbola küsmüş Fransızlar tribünlere döndüler. Her sezon farklı bir şampiyonun çıktığı ama yıldızların da İtalya ve İngiltere liglerinin yolunu tuttuğu Fransa Ligue 1’de iki sezon üçüncülük bir sezon da ikincilikle şampiyonluk sinyalleri veren Olympique Lyon, 2001-2002’de mutlu sona ulaştığında taraftarları elbette hayal kuruyordu ama hiç kimse kulübün 7 yıl arka arkaya şampiyon olacağı kadar büyüğünü kurmamıştır. 90’larda büyük ekonomik problemler yaşayan ve 2000’lerin ilk yarısında ayağa kalkmaya çalışan Lille kulübü ise son şampiyonluğunu 1954 yılında kazanmıştı. Lille, O.Lyon’un transferde sağdığı kulüp haline gelmişti. 3 kez Şampiyonlar Ligi’ne katılıp belini doğrultmaya çalışan Lille, Bastos, sonraları Galatasaray forması da giyecek Kader Keita ve Makoun’u arka arkaya şampiyonluklar ve Şampiyonlar Ligi gelirleriyle kasası dolan Olympique Lyon’a satmak zorunda kaldı.

 Fransız kulübü yıllar sonra 3 Türk futbolcuyu kadrosuna katıp şampiyonluk yarışı verecekti ama takvimler 2011 yılını gösterdiğinde hikaye tersten akıyordu. Lille’de forma giyen futbolcular Türkiye’nin yolunu tutacaklardı ve takımları şampiyonluk yarışındaydı. Teknik direktör Rudi Garcia yönetimindeki kadroda kimler yoktu ki! Kalede tecrübeli isim Landreau, yakın tarihte Fenerbahçe forması giyen Adil Rami, defans göbeğinde yanında şampiyonluktan bir sezon sonra Galatasaray’a gelecek olan Aurelien Chedjou, takımı 25 golüyle şampiyon yapan ve gol kralı ünvanıyla Fenerbahçe’ye gelen Mousa Sow, marka golcü Gervinho ve takımın büyük yeteneği son 10 yılda Avrupa futboluna damga vuran isimlerden biri olan Eden Hazard..

Lille tarihinin 3. Şampiyonluğunu kazandıran kadro finansı sağlam olmayan her kulüp gibi yağmalandı. Ertesi sezon Belhanda’nın formasını giydiği Montpellier şampiyon olmuş ve Fransız futbolu Paris Saint Germain gerçeğiyle tanışmaya hazırlanıyordu. 80 ve 90’larda iki kez şampiyon olan Paris kulübü, 4 kez arka arkaya şampiyon olurken, Lille artık podyumda düşmüş, sahneye Rus patronu ve Portekizli sportif direktörü Campos ile Monaco çıkmıştı. Şampiyonluk serisini de kesen Radamel Falcao ve Mbappe’nin forma giydiği Monaco oldu. Kadroyu Luis Campos kurmuş ama bir başka proje için takımdan ayrılmıştı. Arjantinli deli-dahi Marcelo Bielsa, yeni Lille projesi için gelen teklifi kabul etmişti. Yetenekli, genç oyuncular transfer ettiler ama fiyasko büyüktü. Şampiyonluk için yola çıkan Lille sezonun son haftasında ligde kalmayı başardı. İstanbul’da bir Türk genci, ikinci lige düşme tehlikesinde olan Fransız kulübünden teklif aldığında “Puan tablosuna baktım, düşüyorlardı” diyecekti. O Luis Campos’un Adana’da izleyip 2 milyon Euro’ya kadroya kattığı İstanbulspor forması giyen sağ bek Zeki Çelik’ti…

Marcelo Bielsa’nın büyük projesinin çökmesi sonrasında “Gel takımı kurtar” denilen isim uzun yıllar Saint Etienne’i çalıştırmış, futbolculuk döneminde üç sezon da Lille forması giymiş Christophe Galtier idi. Sadece 5 galibiyeti olan Lille, Galtier’nin geldiği Ocak 2018’de iki galibiyet aldı ama sonra yine yokuş aşağı koşmaya başladı. 28 Nisan’da Metz maçına çıktıklarında sığındıkları tek şey matematikti. Kalan 4 maçta en az 9 puan lazımdı ve küme düşme hattının hemen üzerindeki Toulouse ile deplasmanda oynayacaklardı. O maçın 80. Dakikasında küme düşmüşlerdi. İki dakikada buldukları iki golle 2-1 geride oldukları maçı 3-2 kazandılar, galibiyet golünü atan Nicolas Pepe’yi bir sezon sonra 80 milyona Arsenal’e satacaklardı. Galtier başarmış, takımı ligde tutmuştu ama son hafta onun eski takımı Saint Etienne’den acı bir tokat yediler, 5-0 kaybettiler.

İki yıl önce PSG, 8. Şampiyonluğunu kazanırken bir sezon önce büyük çile çeken Lille’i Galtier ve Luis Campos ortaklığı ikinciliğe taşıdı. Takım artık çok para kazanabileceği Şampiyonlar Ligi’ne dönmüştü. Portekizli yetenek avcısının radarına takılan isim Zeki’den sonra bu kez Yusuf Yazıcı idi. Geçen sezon pandemi nedeniyle futbola ara verildiği ligi bitirme kararı alan Fransızlar sonraları büyük pişmanlık yaşadılar ama yanan kulüp Lille oldu. Ligin bitimine 10 maç vardı ve Şampiyonlar Ligi bileti için yarıştıkları Rennes’in sadece bir puan gerisindeydiler. Lille, Şampiyonlar Ligi biletini kaçırdığından kesenin ağzını daraltmak zorundaydı. Türk Milli Takımı’nın bir numaralı golcüsünü bonservis ödemeden transfer etmek elbette iyi fikirdi ama “Kral” 35 yaşındaydı. Burak Yılmaz’a inandılar. “Türk kadar güçlü” deyimi L’Equipe gazetesi editörlerinin sezon boyunca manşetlerde kullandığı favori cümlesiydi artık..

İspanyol-Lüksemburg vatandaşı patron Gerard Lopez, kulübü Amerikalı yatırım fonlarına sattı. Sportif direktör Luis Campos ayrıldı. Lille ligin son 5 haftasına girilirken en yakın rakibi PSG’nin 1 puan önünde. PSG’yi Paris’te devirmeyi başaran Zeki-Yusuf-Burak’lı Lille’in şampiyonluk yolundaki en zor maçı 25 Nisan’da Olympique Lyon deplasmanı… O. Lyon’u kim çalıştırıyor? Lille’i 10 yıl önce şampiyon yapan Rudi Garcia…

 

11 Nisan 2021

Ciao Fatih Karagümrük

Başta İstanbul’un 3 Büyükleri olmak üzere borç batağındaki kulüpler için bir türlü net yanıtı alınamayan soru “Kendi işlerinde bu kadar başarılı başkan ve yöneticiler iş kulüp yönetmeye geldiğinde nasıl bu kadar hatalı kararlar veriyorlar ve bu kulüpler zarar ediyor?” İkinciliğin başarısızlık olduğu Beşiktaş, Galatasaray ve Fenerbahçe’de taraftar ve medya baskısı yüzünden saçılan onlarca milyon Euro elbette başkan ve yöneticiler cebinden çıkmıyor. İstanbul’un Süper Lig’deki diğer üç takımı ise bu tanıma uymuyor çünkü Başakşehir, Kasımpaşa ve Fatih Karagümrük patron kulübü. Son şampiyon Başakşehir çok ortaklı modelle yönetilirken bu sezon zor günler yaşasa da son yıllarda akılcı transfer politikası ve sürekli ligin zirvesine oynayan kadrosuyla patron aklının sınıfı geçtiği kulüp. Kasımpaşa ise sadece Diagne ve Trezeguet’nin satışından kasasına 25 milyon Euro koymuş ve uzun yıllardır al-sat dengesinde artı çıkan ve ligde tutunan bir camia. Türk futbolunun tarihinde özellikle İstanbul’un semt takımları mühimdir. Fatih Karagümrük de semt kültürünün üzerinde yükselen ülkenin en köklü camialarından biri. 1926 yılında kurulan Fatih Karagümrük bugün uzun yıllar sonra yükseldiği Süper Lig’de asansör takım olmadığını kanıtladı ve düşmenin kolay, çıkmanın zor olduğu ülkenin en büyük futbol sahnesinde ilk haftadan beri hedefini ortaya koydu: “Avrupa Kupaları’na gitmek istiyoruz. “ Bu hedefi birçok Anadolu kulübü başkanından duymuyor olabiliriz ama sözün sahibi Süleyman Hurma, Anadolu kulüplerinde sportif direktörlük koltuğunda oturduğu yılların ardından bugün sahibi olduğu Karagümrük’ü bu sezon olmasa gelecek sezon Avrupa’ya götürmek peşinde. Çünkü transfer görüşmelerinde bunun sözünü verdiği yabancı futbolcuların ismini ilk kez duydukları bir kulübe transfer olmalarında tek faktör o kulübün bir İstanbul takımı olması değil…

Çok değil 9 yıl önce bölgesel amatör ligde olan, 2013-14 sezonunda 3. Ligde play-off’u şampiyon bitirip ikinci lige yükselen Fatih Karagümrük’ün taraftarları şampiyonluk yaşamadan sonraları çok sevecekleri play-off’larla Süper Lig’in yolunu tutacaklarından elbette haberdar değildiler. İkinci ligde geçen 4 sezonun ardından yıllardır Türk futbolunda profesyonel olarak çalışan Süleyman Hurma’nın kolları sıvayıp kendi takımımı kuracağım diyerek çıktığı yolda Karagümrük’ün hisselerini satın aldığında Fatih Karagümrük sezona umutlu başlamıştı. Önce Şanlıurfaspor ardından Manisa ve finalde de Sakaryaspor’u deviren Süleyman Hurma’nın kulübü geçen sezon yükseldiği 1. Lig’de daha zorunu başardı. Ligi 5. Sırada tamamlayan takım sezon sonunda yükselen formuyla önce Akhisar’ı geçti ve finalde de Adana Demirspor’un hayallerine son verip kendini Süper Lig’de buldu. Süper Lig demek daha çok gelir ama aynı zamanda daha çok dert demekti..

“Beni ikna etmek için 15-20 kez aradı” diyen İtalyan kaleci Viviano, Süleyman Hurma’nın “Küçük İtalya” projesinin ilk halkasıydı ama Floransalı Viviano bile İtalya Serie A’dan tanıdığı bu kadar çok oyuncuyla aynı formayı giyeceğini hayal etmemişti. Ülkesi dışında Arsenal ve Sporting’e imza atan ama ne Londra’da ne de Lizbon’da bir kez olsun kaleyi koruyamayan Viviano’nun ardından bir maestro girdi Fatih Karagümrük’ün kapısından. Arjantin Milli Takım formasını 58 kez giymiş Lucas Biglia, Lazio ve Milan’daki 7 sezonun ardından 34 yaşında geldiği Karagümrük’te müthiş profesyonelliği ve yeteneğiyle ilk günden itibaren büyük saygı gördü ve Süper Lig için yeniden yapılanan kadroda Başkan Süleyman Hurman kaptanlık pazubandını elbette ona verdi. Bir başka Arjantinli Lucas Castro da İtalya havasını almış futbolcuydu. Catania, Chievo, Cagliari ve Spal formaları giyen Castro’nun son takımından Balkovec’e de imza attırdı Süleyman Hurma… Şilili Jorquera, Bursa ve Eskişehir formaları giymişti ve kariyerinde Genoa ve Parma etiketiyle o da Serie A modasını sürdürdü. Zirveye oynayan takımlardan Lens, Jimmy Durmaz, Gaston Campi, Kemal Ademi, Mevlüt Erdinç ve Enzo Roco’yu kadrosuna katan Süleyman Hurma’nın Serie A sevdası ara transferde de devam etti. 30 yaşındaki Bertolacci, Genoa ve Milan formaları giymiş bir orta sahaydı ve yanında gelen isim Premier Lig’de yolu Chelsea, Liverpool ve Sunderland’den geçen, Roma ve Milan’da da oynamış Fabio Borini idi.  Serie A patentli Karagümrük’te son İtalyan dokunuşu teknik direktör değişiminde oldu. Şenol Can ile yollarını ayıran Süleyman Hurma, Fabio Capello ile anlaştı diyeceğim ama elbette demiyorum; bu sezon oynadığı futbola büyük sükse yapan Alanyaspor’da teknik direktör Çağdaş Atan’ın sağ kolu olarak kabul edilen ve taktik zekası çok yüksek olduğu konuşulan 32 yaşındaki Francesco Farioli ile yola devam etme kararı aldı.

Şov Devam Etmeli Ama Nasıl?

Pandeminin getirdiği kısıtlamalarla bir yıl geride kalırken spor dünyasında 2020 yazında ertelenen büyük organizasyonların 2021 yılında nasıl, nerede ve ne zaman yapılacağı tartışılmaya devam ediyor. İstanbul’un 29 Mayıs’ta ev sahipliğini yapacağı Şampiyonlar Ligi finaliyle yola çıkalım…

Geçen sezonu Lizbon’da çeyrek finallerden itibaren tek maç üzerinden oynatan UEFA bu sezon bilenen formatla yola devam etmeye kararlı ancak virüsün İngiliz varyantının yol açtığı panik nedeniyle Ada kulüplerinin maçlarını tarafsız sahada oynaması İstanbul için bir B planını deveye sokabilir. Liverpool, Manchester City ve Chelsea, üç İngiliz kulübü yola devam ediyor. Çeyrek final ve yarı finallerde İngiliz takımlarından biri rakipleriyle Atatürk Olimpiyat Stadı’nda oynayabilir. Finalde 80 bin kapasiteye sahip stadyumda iki kulüp taraftarlarına toplam 25 bin bilet satılması gündemde. Türk futbolseverler, sponsorların davetlileri, UEFA’nın konukları derken bu rakamı 35 bine kadar çıkması bekleniyor ki, bu konudaki son kararı da elbette Türkiye verecek..

Bir yıl ertelenen Euro 2020’de açılış maçını 11 Haziran’da Roma’da İtalya ile biz oynayacağız ama turnuvanın 12 farklı Avrupa şehrinde yapılacağı kararı bu ay sonunda değişebilir. Bazı ülkelerin karantina kararları yüzünden ev sahipliğine sıcak bakmadığı turnuvada her ne kadar UEFA, çok şehirli finallerde ısrarcı olsa da B planı devreye girebilir. Peki nedir B planı? Euro 2020’nin yarı finalleri ve finaline ev sahipliği yapacak olan İngiltere’nin tüm turnuvaya ev sahipliği yapması. Stadyum ve ulaşım alternatifleri bol olan ülke, kuvvetle muhtemel seyircisiz oynanacak turnuvaya bir ay boyunca kucak açabilir. İkinci ihtimal ise, Euro 2024’ün ev sahibi olan Almanya’nın bu yaz düzenlenecek şampiyonayı üstlenip, 2024’deki haklarından vazgeçmesi, ki bu durumda 2024 yılında çok şehirli final 2020’de planlandığı gibi oynanacak. Üçüncü alternatif ise 2018 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapan Rusya’nın 2021 Haziran ve Temmuz ayında Avrupa Futbol Şampiyonası’nı düzenlemesi..

 2020 sonbaharında “Yeni yılda stadyumların kapasitesinin yarısını kullanırız” diyen Avrupa kulüpleri, liglerde son çeyreğe girilirken sezonu seyircisi kapatmaya hazırlanıyor. Avrupa’nın 5 büyük liginde Nisan ve Mayıs aylarında tribünlerde taraftar göreceğine inananların sayısı çok az. Bizde de Nisan ayında Futbol Federasyonu ligin kalan haftaları için kararını açıklayacak. Kıtada aşılanan insan sayısını nüfusa oranı bugünlerde yüzde 10’un altında seyrederken, yeni sezonun ilk aylarında da stadyumların kapasitesini yüzde yüz kullanmak mümkün olmayacak. Seyircisiz maçların, naklen yayın izlenme oranlarını yükselteceği iddiası ise bu sezon birçok ülkede boş tribünler önünde oynanan futbolun reytinginin düşmesi nedeniyle iddia olarak kaldı. Pandeminin futbola getireceği gelir kaybının önümüzdeki iki yılda 4 milyar Euro olacağı hesaplanırken özellikle bu yaz transfer döneminde her kulübün ayağını yorganına göre uzatacağı kesin…

Tokyo Olimpiyatları ertelenir mi? 23 Temmuz’da başlayacak olan dünyanın en büyük spor organizasyonu için bugünlerde ne Japon hükümeti ne de Uluslararası Olimpiyat Komitesi olumsuz görüş belirtmiyor ancak kulislerde oyunların organizasyonu için 25 milyar Dolar harcayan Japonya’da halkın olimpiyatların ertelenmesini istediği konuşuluyor. Uluslararası Olimpiyat Komitesi pandemi gölgesinde geçen 12 ayda dünyada 7 binden fazla spor organizasyonu yapıldığını ve yapılan 175 bin testte virüs pozitif oranının sadece 0.18 olduğuna dikkat çekiyor ve Tokyo Olimpiyatları’nın ertelenmeyeceğini savunuyor. 2024 yılında Paris 2028 yılında Los Angeles’in ev sahipliğini yapacağı Olimpiyatlar’ın bu yaz Tokyo’da seyircisiz olacağına da kesin gözüyle bakılıyor. Kimsenin aklına getirmediği kötü senaryoda ise oyunlar iptal edilirse çok sayıda sporcunun bir sonraki oyunlarda yer alamayacağı (yaş ve form grafiği nedeniyle) ve kariyerlerinin yarım kalacağı gerçeği de Japonya ve IOC’nin ortak masasında duruyor… Bana da son satırda “Her şeyin hayırlısı” demek kalıyor…

8 Mart 2021

3 Kadın 1 Futbol Topu ve İstanbul

İki yıl önce Avrupa’da iki kupanın finaline de İngilizler ambargo koymuş, Ağustos ayında İstanbul’daki Süper Kupa finalinin “İngiliz finali” olacağı yarı finallerden sonra belli olmuştu. UEFA en tecrübeli hakemlerini elbette finallere verirdi, Bakü’deki Avrupa Ligi finalinde düdük İtalyan Gianluca Rocchi’nin elindeydi. 2000’de Galatasaray’a 2006’da Barcelona’ya finalinde kaybeden Arsenal 29 Mayıs 2019 akşamı Chelsea’ye 4-1 mağlup olurken Eden Hazard iki gol atmış ve hem bu gollere hem de kazanılan kupaya en çok iki kadın sevinmişti. Eden’in annesi Carine Hazard ve Chelsea’de ona imza attıran demir leydi Marina Granovskaia…

Bakü’deki finalden 3 gün sonra Şampiyonlar Ligi finalinde usta hakem Damir Skomina’nın arkasında santra noktasına yürüyen yine iki İngiliz takımıydı. Madrid’de Tottenham’ı 2-0 mağlup eden Liverpool da adını Vodafone Park’taki Avrupa Süper Kupa finaline yazdırdı…

O finalden 26 yıl önce bir kız çocuğu okul bahçesinde başladığı futbola kulüp alt yapısında devam etmeye karar verdiğinde ona orta sahada forma verdiler. 13 yaşına geldiğinde oyunun kurallarını daha iyi öğrenebilmek için okulla birlikte kurslara devam eden Stephanie’nin minik takım maçlarında düdük çalmasını istediler. 18 yaşına geldiğinde kadınlar ikinci liginde futbol oynuyor aynı zamanda hakemlik de yapıyordu, birini seçmek zorundaydı. Hakemliği seçti Stephanie Frappart.. Bölgesel ligde, kadınlar liginde çok maç yönetti ve büyük sahneye çıktım dediğinde 31 yaşına gelmişti ama sahnenin büyüklüğünü iyi hesaplayamamıştı. O yıl Fransa 2. Ligi’nde maç yöneten ilk kadın hakem olan Frappart, 5 yıl sonra hem Ligue 1’de maç yönetti hem de Kadınlar Dünya Kupası finalinde düdük çaldı. UEFA, onu İstanbul’daki finale atadığında futbol tarihinde bir ilk gerçekleşti. Bir kadın hakem ilk kez Avrupa finalini yönetecekti. Kupayı penaltılarla kazanan Liverpool’da teknik direktör Klopp “Frappart’ın yönettiği kadar iyi oynasak maçı 6-0 kazanırdık” derken, Vodafone Park’taki binlerce futbolsever bu tarihi ana tanıklık ediyordu. Üç ay önce sevinen iki kadın sayısı bire düşmüştü, Carine Hazard oğlunun Real Madrid’e transferini finalden bir ay önce kutlarken, Chelsea’de Rus patron Roman Abromovic’in sağ kolu Marina Granovskaia yine demir yumruğunu masaya vurmuş, İtalyan hoca Maurizio Sarri’yi gönderip takımın eski yıldızı tecrübesiz Frank Lampard’ı göreve getirmiş ama İstanbul’dan eli boş ayrılmıştı..


Thierry Hazard, Carine ile tanıştığında Belçika ikinci liginde La Louviere’de yarı profesyonel forma giyiyor ve orta sahada oynuyordu. Hiçbir zaman ülkenin büyük futbol sahnesine çıkamadı ama eşi Belçika Kadınlar Ligi’nin en iyi golcülerinden biri olmaya başardı. Futbol tutkunu çiftin evinin yakınlarındaki futbol sahası, Belçika futbolunun son çeyrek asırdaki en büyük yıldızının yetişeceği yer olacaktı. Carine Hazard, ilk oğlu Eden karnındayken gollerini atmaya devam ediyordu ki doktor tavsiyesiyle hamileliğinin dördüncü ayında jübile yapmak zorunda kaldı. Eden Hazard gün geldi 100 milyon Euro’luk futbolcu oldu ama Carine Hazard ve eşi Eden’den sonra doğan üç erkek çocuklarının da futbolcu olması için mücadele ettiler. Thorgan bugünlerde Borussia Dortmund forması giyiyor.  Kylian ve Ethan ise büyük ağabeylerinin Londra’da star olduğu Chelsea’deler.


Hazard kardeşlerin kontratlarının masasına geldiği isim ise elbette ki Marina Granovskaia. Chelsea’nin sahibi Roman Abramovic’in en güvendiği isim olan Granovskaia Moskova’da yabancı diller üzerine eğitim almış ve Abramoviç’in sonraları 7.5 milyar Euro’ya sattığı Sibneft’te işe başlamıştı. “Demir Leydi” Granovskaia geride kalan 17 yılda İngiliz kulübünün aldığı ve sattığı tüm futbolcuların kontratları için kulüpler ve oyuncu menajerleriyle masaya oturan isim olmayı başardı. Londra’da özel hayatını gizleyen, Facebook hesabını bile kapatan Granovskaia bugün futbol dünyasında en etkili kadın yönetici olarak kabul ediliyor. 2012 yılında Abramoviç’in bonservisi için Fransız Lille kulübüne 35 milyon Euro ödediği Eden Hazard’ı, Cristiano Ronaldo’nun ayrıldığı sonrası süper star arayan Real Madrid Başkanı Florentino Perez’e 115 milyon Euro’ya satan Granovskaia, teknik adamlara karşı acımasız kararlarıyla da futbol dünyasının en önemli karakter oyuncularından biri olmayı başardı. İki İtalyan Antonio Conte ve Maurizio Sarri’nin görevine son veren “Demir Leydi”, kulübün evladı kabul edilen Frank Lampard’a da acı faturayı keserek tereddüt etmedi..

***

Stephanie Frappart’ın yönettiği finalin üzerinden iki yıl geçti. Hazard gelirken Juventus’un yolunu tutan Cristiano Ronaldo’nun Şampiyonlar Ligi maçında da düdük çaldı Frappart... Carine Hazard ise oğlunun Real Madrid’de sakatlıklar yüzünden kabusa dönen kariyeri yüzünden gülmeyi unuturken, İstanbul’daki final öncesinde “Kadın hakeme karşı nazik olmalıyım yoksa maçı izleyen annem bana çok kızar” diyen Jurgen Kloop, geçen ay hayatını kaybeden annesi Elizabeth’in Almanya’daki cenazesine karantina yasakları nedeniyle katılamadı. Marina Granovskaia mı? O da üç gün önce Klopp’un çalıştırdığı Liverpool deplasmanına yeni hocası Alman Thomas Tuchel ile gitti. Demir Leydi’nin takımı Chelsea maçı 1-0 kazandı, Liverpool da 129 yıllık tarihinde ilk kez evinde beş maç üst üste kaybetmiş oldu…

28 Şubat 2021

Ben Önce Düşünürdüm

 

Üçüncü ligde Vicenza formasıyla parladığında rakipler de boş durmuyordu. Tekmeler havada uçuşuyordu. Rimini maçında dizine aldığı darbeyle sağ dizinin bağları ilk kez koptu. Durmadı ayağa kalktı. 86'da Fiorentina formasını sırtına geçirdi. Floransa halkı ilk günden ona tapmaya başladı. Serie A'nın kasapları ona kafayı takmıştı. Daha ilk sezonunda bir kez daha ameliyat masasının yolunu tuttu. Dizinden iki operasyon geçirip yola devam eden, üst düzey futbol oynayan çok az isim vardır.

8 Mayıs 1990 günü öğle saatlerinde İtalyan medyasına bir açıklama yaptı: Takımın yıldızı, 25 milyon liret karşılığında Juventus'a satılmıştı. Rekordu. Floransa ayağa kalktı, kulüp binası taşlandı. Torino'nun zengin çocukları, Floransa'nın esas oğlanını kaçırmıştı.

Juventus formasıyla Floransa'ya deplasmana gittiği ilk maçta kazanılan penaltıyı atmayı kabul etmedi. Maçın ardından tribünden atılan Fiorentina atkısını boynuna takıp sahayı terk etti. Milan'ın ambargo koyduğu yıllarda UEFA Kupası'nı kaldırdı. Kaptanlığa yükseldi. 1993 yılında Rivera ve Rossi'den sonra France Football'ın en iyi futbolcu ödülünü alan 3. İtalyan futbolcu oldu. 

94 ABD’de gruptan galibiyet almadan çıktılar. Nijerya maçında beraberlik golünü de atan oydu, 10 kişi kalan takımını uzatma dakikalarında ayakta tutan ve iki kez parçalanan sağ ayağıyla penaltıyı atan da. İspanya’yı ve yarı finalde Bulgaristan’ı geçerken yine assolistti. İspanyollar bir, Bulgarlara iki gol attı. 98’deki Ronaldo gibi 94 finali öncesinde de onun finalde oynayıp oynamayacağı belli değildi. Adalesi çekiyordu ve son kararı ona bıraktılar. Sakat sakat maça çıktı. Uzatmalarda Brezilya kalesinde iki net fırsat yakaladı ama olmadı. 1994’de kaybeden İtalya’nın üzgün karesinde tek başınadır. Bir tek o mu kaçırmıştı 17 Temmuz 1994 günü Pasadena’da? Bir önceki finalde penaltıyı atan Baresi ilk penaltıyı dışarı vurdu. Brezilyalılar da Santos ile yıkıldılar. Albertini ve Evani kaleyi buldu. Sambacılar Romario, Branco ve  Dunga ile sektirmediler. İtalya’da Massaro kaçırdı ve o finalin hazin anında Taffarel’in olduğu kalenin 11 metre uzağına topu dikti ve üstten auta attı.

1995’de Juventus’tan ayrıldı. Bütün büyükleri dolaşacaktı. Sıra Milan’daydı. İki sezonda 12 gol attı ama iz bırakmadı. 1992’de Avrupa Şampiyonası’nda İtalya yoktu, 96’da İtalya varken de o evindeydi. Kariyerine “Avrupa Şampiyonası’nda oynadı” yazdıramadı. Del Piero’nun parlamasıyla Juventus’tan kopan, en verimli yıllarında Milan’da teknik adamların kafayı taktığı adam huzuru Bologna’da buldu. İkinci bahar dedikleri işte…

Massimo Moratti için zor yıllardı İnter’de. Takım 9 yıldır şampiyon olamıyordu. Fiorentina günlerinden beri hayran olduğu futbolcuya bir gün mutlaka Inter forması giydirecekti. 3 yıl aradan sonra Milano’nun öteki renkleriyle San Siro’ya adım attı. Inter kariyeri boyunca Lippi ile yıldızı barışmadı. 9-2000 sezonuna girilirken Inter’den ayrılmaya karar verdi. Onu ikna eden ya da ikna ettiğini sanan Galatasaray’dı. Galatasaray’a evet demişti. Ne olduysa bir akşamda oldu. Futbol dünyasından uzak yakın arkadaşlarıyla her zaman akşam yemeklerinde buluştuğu restoranda çevresindekilerinin ısrarıyla ülkeden ayrılmamaya karar verdi.Çok sonraları “Neden sen çok iyiydin?” sorusuna bir tek cevap verdi: “Ben önce düşünürdüm.”

Çocukken Interliydi, Fiorentina’yı çok sevdi sonra bir gün Boca Juniors’lu oldu en güzel at kuyruklu adam. Nasıl mı? “Bir gün Arjantin’den maç özetleri izliyordum. Skor 4-0 idi. Futbolcular ve tribün maçın ardından galibiyeti kutluyordu. Ya da ben öyle sanmıştım. Maçı kazanan değil kaybeden Boca Juniors’tu ve çılgınlar gibi futbolculara tezahürat yapıyorlardı. O gün Boca’lı oldum.

Roberto Baggio, geçen hafta 54 yaşına girdi. 17 yıl önce bıraktığı futbola teknik adam olarak geri dönmedi. Üç çocuğu Valentina (31), Mattia (27) ve Leonardo’dan (16) daha büyük serveti yok…  Kendisinden 7 yaş küçük kardeşi Eddy Baggio, ağabeyinin çok sevdiği Fiorentina alt yapısında futbola başlamıştı ama hiçbir zaman ağabeyinin fırtınalar estirdiği Serie A’da forma giyemedi. Pek yakında onun hayatını anlatan belgesel bir dijital platformda yayında olacak. 27 yaşında kaçırdığı o penaltının 27 yıldır gol olduğunu hayal edip uyuyan adama selam olsun…

21 Şubat 2021

Aynı Akvaryumun Balıklarıydık

 

Boş tribünler, forma başta olmak üzere taraftara bir zamanlar resmi ürün yetiştiremeyen kulüp mağazaları ve yokuş aşağı koşan yayın gelirleri… Koronavirüsün kabus gibi üzerine çöktüğü dünyada elbette ki önünü göremeyen sadece futbol endüstrisi değil. Sosyal hayatın sıfırlandığı 11 ay boyunca sinemadan müziğe, yeme-içmeden turizme kadar her sektör ölümcül darbeyi alırken  pandemi döneminde yükselenler de oldu elbette. Artık masa-sandalyesi olmayan ve sadece ev servis yapan hayalet mutfaklar girdi hayatımıza, Netflix başta olmak üzere dijital platformlar üye sayısını katlayarak zor günleri fırsata çevirdiler…

11 ay önce maçlara seyirci yasağı geldiğinde kimsenin aklına Euro 2020 ve Tokyo Olimpiyatları’nın erteleneceği gelmiyordu. 2-3 haftalık aranın ardından hayat normale dönecek ve sezon tamamlanacaktı. Olmadı.. Çok kazananın çok kaybettiği futbol dünyasında zarar raporları ardı ardına yağmaya başladı. Deloitte’ın her yıl yayınladığı Para Ligi raporunda Avrupa’nın en çok gelire sahip 20 kulübünün toplam gelirlerinin 1.1 milyar Euro düştüğü açıklandı. Yayın hakları anlaşmalarının ve kombine satışlarının pandemi öncesi yapıldığı gerçeğini hatırladığımızda asıl hasarın içinde bulunduğumuz sezon sona erdiğinde ortaya çıkacak. Önümüzdeki iki yılda Avrupa’da futbol gelirlerinin 4 milyar Euro azalması ve zirvedeki 20 kulübün de 2 milyar Euro daha az kazanması bekleniyor…

Futbolun önündeki tek tehlike elbette ki pandemi değil. Z kuşağının kendisinden önceki kuşaklara göre futbola ilgisinin yüzde 30 daha az olması, elektronik sporun yükselişi güzel oyunun popülaritesini yitireceğini savunanların baş argümanıydı. 90 dakikayı başından sonuna seyretmek yerine 3 dakikalık özetle yetinenler ya da maçı izlerken birden fazla uygulamayı telefonunda kullanıp sosyal medyadaki gündemden geri kalmayanları aslında en iyi anlayan şirket Netflix’di. Artık kimse bir dizinin yeni bölümünü izlemek için bir hafta beklemek istemiyordu. Dizilerinin bir sezonunu sisteme yükledikleri gün yayıncılık dünyasında bir daha hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı kesindi. Futbolda da Şampiyonlar Ligi’nin çeyrek finalden itibaren Lizbon’da tek maç üzerinden oynanan play-off aşaması işte de tam da bu yüzden büyük ilgi çekti. Artık kimsenin rövanş maçını bekleyecek, deplasman golü hesaplarıyla uğraşacak vakti yoktu. Kazanan yoluna devam etsin, kaybeden hemen dönsün ile hikayeye hız geldi.

UEFA’nın 90’lı yıllardan itibaren çok maç-çok gelir projesi aradan geçen çeyrek asra yenik düştü. Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Ligi’nde grup aşamalarındaki altışar maç artık başta Z kuşağı olmak üzere futbolseverin ilgisini çekmiyordu. Bayern Münih, Juventus ve Paris Saint Germain’in seri şampiyonluklarıyla rekabetin bitme noktasına geldiği Avrupa liglerinde, Avrupa Kupaları’n gidebilenler hep güçlü, yolu düşmeyenler ise her sezon kaderleriyle baş başa kalıyordu…

Juventus Başkanı Agnelli ve Real Madrid Başkanı Perez’in lobi faaliyetlerini yürüttüğü Avrupa Süper Ligi projesi de apartman hayatından çevresi yüksek duvarlarla örülü bir sitedeki villalara geçen zenginlerin hayatlarından farklı değil. Barcelona yılda 130 milyon Euro brüt maaş ödediği Messi’nin, Huesca ve Girona, Juventus yılda 65 milyon Euro brüt ödediği Ronaldo’nun Benevento ve Crotone maçlarında oynayarak kariyerlerini noktalamalarını istemiyor. Bu maçlardan gelen yayın gelirleri ya da yarısı boş tribünler artık büyük kulüpleri kesmiyor..

Avrupa Süper Lig projesinin önündeki en büyük engel elbette ki UEFA. Avrupa futbolunun patronu Şampiyonlar Ligi’nin formatını 2024 yılından itibaren değiştirerek bu projeye sıcak bakan devleri ikna etmeye çalışıyor. Elinde elbette ki bir de sopa var. UEFA ve FIFA, kendi organizasyonlarından ayrılacak kulüplerde forma giyecek oyuncuların milli takımlarında forma giyemeyeceğini tehdidini savurup her ülkenin içindeki milliyetçiliğe harika bir pas attı…

Basketbolda Euroleague’in oyuna getirdiği yüksek rekabet madalyonun bir tarafı, diğer tarafında ise bu turnuva için idman maçlarının oynandığı yerel ligler var. İngilizlerin 6, İspanyol ve İtalyanların 3’er, iki Alman ve bir Fransızla 15 A lisansı sahip takımın kurmayı planladığı Avrupa Süper Ligi, UEFA için şimdilik öznesi bol bir fıkra. Madalyonun öteki yüzünden ise 20 takımlı ligde kalan 5 kontenjanın kime gideceği ve kendi başlarının çaresine bakması gereken yerel ligler var. Büyük nüfusuyla Rusya, futbol-kulüp kültürleriyle Hollanda ve Portekiz’in birer kontenjanı kapacağı kesin. Geriye biz, komşu Yunanistan ve hangisi gelse insanların şaşıracağı onlarca lig kalıyor.. Emin olun mesele, iki yıl sonra Şampiyonlar Ligi’ne direkt takım gönderemeyeceğimiz gerçeğinden çok daha acı ve mühim… Yerel rekabette birbirlerini yiyen ve tüketen kulüplerimizin başkanları akvaryumun bölüneceğini bilmiyorlar mı? “Elbette biliyorlar” demek isterdim…

18 Şubat 2021

Çimin Efendileri

 

Türk futbolunun kanayan ve 40 yıldır dinmeyen sancısı kötü zeminler bu sezon da Malatyaspor’un zeminiyle tartışılmaya başlandı. Elbette ki kötü zemine sahip tek stadyum Malatya’da değildi. İstanbul’da 52 bin kapasiteli modern stadyumlara sahip Fenerbahçe de futbolcular Çaykur Rizespor maçında zeminden şikayetçi olmuş ve Galatasaray-Kasımpaşa maçında da zeminden kazınan kar geriye Marcao ve Onyekuru’nun penaltı noktasındaki çamuru temizledikleri enstantaneyi futbolumuza kazandırmıştı…

Avrupa’da modern ve yeni stadyum denilince ilk akla gelen ülkeyiz. Hiçbir Avrupa ülkesinde son 10 yılda bizdeki kadar yeni stadyum futbolseverle buluşmadı. Evet zeminler 30 yıl öncesi kadar kötü değil ama biz milyon Eurolar ödenen yıldızlardan neden mükemmel bir çim zemini esirgiyoruz?

Hayatın her alanında olduğu gibi bilim ve yeni teknolojiler stadyum zeminlerinin daha mükemmel olması için yenilikler sunuyor. Suni çim zeminler sert ve adı üstünde doğal olmayan yapıları nedeniyle sakatlıkları yol açtığı ve oyunun aktörleri futbolcular tarafından benimsenmediği için son 15 yılda ara bir çözüm bulundu. Hibrid zeminlerde doğal çimle birlikte ekilen sentetik lifler sahaların çok daha dayanıklı olmasını sağladı ama futbol dünyasında halen geçer akçe doğal çim zeminler…

Yoğun maç takviminde iki sezon arasında zemini sıfırlamak isteyen kulüpler için doğal çim üreten ve bunları rulo halinde stadyuma getiren serip onlarca şirket var Avrupa’da. Yakın geçmişte Fenerbahçe ve Galatasaray’ın da işbirliği yaptığı Hollandalı “Sport Pitch Engineering” bunlarda biri. Santiago Bernabeu’dan den Amsterdam Arena’ya onlarca stadyumda bu şirketin imzası var. Elbette iş zemine halı gibi çim rulolarını sermekle bitmiyor. Çim zemin üzerinde yağmur ve karla biriken suyun tahliyesi için yapılması gereken drenaj kanalları, eşit sulama için zemin altına yerleştirilmesi gereken mekanizmalar ve son yıllarda birçok stadyumda uygulanan alttan ısıtma halı gibi bir saha için işin olmazsa olmazı.

40 binden fazla kapasiteye sahip stadyumlarda son 20 yılda kale arkası tribünlerinin de artık “açık tribün” olmadığı gerçeği çim uzmanlarına farklı çözümler üretmelerini sağladı. Sahaya dizilen Ultraviyole kaynaklarıyla zeminin sararması ve çim köklerinin sezon boyunca güçlü kalması hedefleniyor. Bu teknolojiyi Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş da kullanırken, suni güneş ile zeminlerini kurtaran iki kulüp bu konuda referans noktası. Real Madrid’in stadı Santiago Bernabeu’da güneş almayan bir ceza sahası ve Milan ile Inter’in ortak kullandığı San Siro’da iki ceza sahası güneşe olan hasretlerini yıllar içinde bu UV lambalarıyla giderdi.



Zeminin yapım aşamasında doğru mühendislik, doğru toprak ve çim tohumu seçimi, her türlü yeni teknoloji, bilgisayarla kontrol edilen sulama size sezon başında harika bir zemin sunuyor ama sonrasında iş yine insan emeğinde bitiyor. Sezon boyunca doğru zamanda doğru miktarda sulama ve elbette işin en önemli püf noktası, oyunun hızını yavaşlatmayacak uzunlukta biçilmesi gereken çimler… İşte bu noktada tanımamız gereken insanlar yıldız futbolcu gibi Avrupa’nın birçok kulübüne transfer olan İngiliz çim uzmanları. Premier Lig’in dillere destan mükemmel zeminlerini 12 ay boyunca aynı standartta tutan bu profesyonellerin yönetiminde 20 ile 40 kişi arasında değişen bir insan grubu çalışıyor. Üstelik sorumlu oldukları tek yer stadyum zeminleri değil. Hafta boyunca takımın idman yaptığı, alt yapıdaki gençlerin oynadığı sahalardan da onlar sorumlular. Premier Lig yönetimi her sezon yılın futbolcusu, teknik adamını seçerken onları da unutmamış ve İngiltere’de her yıl en iyi zemini hazırlayan bu ödülün sahibi oluyor…

Bu isimler arasında yıldız futbolcu kadar meşhur olan isim ise Paul Burgess. 10 yıl Arsenal’de çalıştıktan sonra 2009 yılında Real Madrid’e transfer olan Burgess geçen ay İspanyol kulübünden “Yeni hedeflerimin peşinden koşacağım” diyerek ayrılırken spor sayfalarında manşet olmayı başarmış bir isim. Santiago Bernabeu’nun zemini yanında Real Madrid tesislerindeki 14 futbol sahasını da 11 yıl boyunca kusursuz bir şekilde kalmasını sağlayan İngiliz çim uzmanı, UEFA’nın da danışmanı… Şampiyonlar Ligi finaline hazırlanan ve her taraftarın kendi stadyumunda olmasını hayal ettiği Atatürk Olimpiyat Stadı’nın mükemmel zemininde de Paul Burgess’in imzası var.

Real Madrid’in ezeli rakibi Atletico Madrid’in yeni stadı Wanda Metropolitano’da da İngiltere’den transfer edilmiş bir çim uzmanı işin başında. Ada’da Bournemouth kulübünde çalışan Dan Gonzalez, Paul Burgess’in Real Madrid’deki başarısı sonrasında İspanya’dan iş teklifi alan Gonzalez, Atletico’da futbolcuların da favori kulüp profesyoneli…

Fransa’da Paris Saint Germain’in stad zemini ve idman sahalarından sorumlu olan isim Jonathan Calderwood. 38 yaşında Kuzey İrlandalı Calderwood’u 2011 yılında PSG’e öneren ise bugün hayatta olmayan bir futbol adamı Gerard Houllier…  PSG’nin stad ve 32 idman sahasından sorumlu olan Calderwood, 55 kişilik ekibiyle çalışıyor.Fransızların bir başka transferi ise İngilizlerin efsane stadı Wembley’in zemininde sorumlu olan Tony Stones. Stones, Paris’teki Stade de France’ın çimlerinden sorumlu…

Phil Sharples, 2010 yılında Azerbaycan Futbol Federasyonu’ndan teklif aldığında ülkede UEFA’nın standartlarını karşılayan tek bir zemin varken bugün Sharples’in yetiştirdiği çim uzmanları sayesinde Azerbaycan futbolu geleceği umutla bakıyor. Sharples, 2013 yılında Galatasaray’da çalışmış ve o günlerde Türk Telekom Arena için elinde yeterli ultraviole lamba olmadığını açıklamıştı. Avrupa’da zirveye çıkmış bu isimlerin aylık maaşları 15 ile 40 bin arasında değişiyor. “Bir çim uzmanına bu kadar maaş verilir mi?” diye kulüp muhasebecisine sesini yükseltecek kulüp başkanları elbette olabilir ama kötü zemin yüzünden sakatlanan ve bir ay sahalardan uzak kaldığında bırakın takıma katkısına, tıkır tıkır ödenen futbolcunun yıllık ücretinin kulüp bütçesindeki yükü, bu konunun Messi’si olan Paul Burgess’in yıllık kazancından bile fazla…

 

Peki Türk futbolunda sadece stadyumlar değil antreman tesislerindeki zeminler de nasıl mükemmel hale gelir?.. İspanyol ve Fransızlar, İngiliz uzmanları transfer etmişler, bu bir tercih ama Türkiye’de bu konuda eğitim almış binlerce zıraat mühendisi var. Antalya’da turizmin önemli bir parçası olan golf sahaları ve kış aylarında kamp yapmaya gelen kulüplerin emrine sunulan futbol sahalarında çalışan profesyoneller bugüne kadar kaç Süper Lig kulübünden teklif aldı acaba?

 Türkiye Futbol Federasyonu, gelecek sezon zemin problemini merkezden çözmek istiyorsa bir ihale açmalı. Tüm stadyumların zeminden sorumlu olacak gerekli kadroyu ve ekipmanı sağlayacak şirket elbette var ülkemizde. Çıkacak fatura da kulüplerin federasyondan gelen gelirlerinden mahsuben kesilir. TFF, bugün olduğu gibi “her kulüp kendi zemininden sorumludur” diyorsa eğer, ağır para cezalarını devreye sokmalı. Bu sayede “50 bin Euro’luk UV lambaları pahalı, saha personeline bu kadar maaş mı ödeyeceğiz” diyen kulüp yönetimleri, ödedikleri bir cezayla, bir yıllık zemin bütçesini karşılayabilecekleriyle de yüzleşebilirler…

Son söz, kötü zemininin güçlü rakibi karşısında kendisine avantaj sağladığını düşünen kulüp başkanı ve yönetimlerine… Her rakibiniz sizin sahanızda bir kez, siz sezonda en az 20 kez oynuyorsunuz… Bunu bilmiyor olamazsınız ama unuttuğunuz kesin!..

Kovdum ama Sen Görevden Aldım Bil

 Hikayelerin sonu hep aynı, kahramanları değişiktir... Takım kötü gidiyordur, başkan yeni teknik direktör arayışına girer, yüz yüze görüşmeye bile gerek yoktur, plan-proje dinleyecek vakti olmayan başkan yeni hocasının telefonunu çaldırır. Görüşme bittiğinde teknik direktör evlerinde haber bekleyen yardımcılarını arar: “Valizinizi yapın beyler, gidiyoruz…” Gittikleri şehirde daha önce de çalışmış, ilk kez de geliyor olabilirler. Şehrin bol yıldızlı otelinde teknik direktöre süit, yardımcılarına standart oda ayrılır. Kimse ailesini şehre getirmez, yeni ev kurmaz, iki ay sonra ne olacağını bilmediği futbol dünyasında eş ve çocuklarını kim peşinden yeni bir hayata sürükler ki…

Futbolun yazılı olmayan kuralıdır. Sezon içinde işler yolunda gitmediğinde 25 futbolcuyu gönderemeyeceğine göre teknik adamı yollarsın. O teknik adamın iki hafta önce başka bir takımdan kovulmuş olmasının da bir önemi yoktur. Başarısız olup bu kadar kısa sürede yeni iş teklifi almak ancak futbol dünyasında mümkündür. Bizim ligimizde 24 hafta geride kalırken, İstanbul’un 3 Büyükleri, Malatya, Hatay, Alanya, Karagümrük ve Sivasspor dışında 13 kulüp teknik adam değişikliğine gittiler. 20 teknik direktör büyük umutlarla oturdukları koltuklardan beş ay içinde kalktılar, Denizli 4, Kayseri, Erzurum ve Gençlerbirliği üç teknik direktör değiştirdi bugüne kadar…

Bazen kazanmak, başarılı olmak da yetmiyor teknik adamlara. Sezonun ilk yarısında 7 maçta 11 puan toplayıp, Trabzonspor’u deplasmanda 4-3 mağlup eden Mehmet Altıparmak, meslektaşı Eddie Newton’un sonunu hazırlamıştı. Teknik adamlık tecrübesi olmayan Newton valizini toplarken ertesi gün kazanan hoca Mehmet Altıparmak da görevinden alındı… Bir maçın kaybeden ve kazanan hocalarının 24 saat içinde koltuklarını kaybetmesiyle de dünya futbol tarihine geçtik…

Fatih Terim, Şenol Güneş, Abdullah Avcı, Ersun Yanal, Aykut Kocaman gibi elit hocaların alt kategorisinde yer alan 40-60 yaş aralığındaki her Türk teknik direktör sezonda 2 ya da 3 takım çalıştırabilir, çalıştırıyor memlekette. Görevden ayrıldığı takımının karşısına ertesi hafta rakip takımın hocası olarak bile çıkabiliyorsunuz çünkü bizde sezonda ancak bir takım çalıştırabilirsin kuralı yok. Bu yüzden Pro Lisans diploması, bacası tütmeyen endüstride pırlanta değerinde. Diplomanız yoksa da fazla dert etmeye gerek yok, düşük profilli bir teknik adamı sırf Pro Lisans’ı var diye ekibinize aldığınızda sahaya bir numara olarak çıkabiliyorsunuz ama maç öncesi ve sonrasında medyaya konuşamıyorsunuz.


Diego Simeone’nin Atletico Madrid’de 10 yılı devirdiği futbol dünyasının büyük sahnesinde başarılı olan hiçbir hoca artık bir kulüpte 5 yıldan fazla kalmak istemiyor. Sürdürebilir başarı, arka arkaya gelen şampiyonluklar bile bir zaman sonra sıradanlaştığından, teknik adamlar yeni meydan okumalar için ülke değiştiriyorlar. Bunun en canlı kanlı örneği elbette ki Pep Guardiola elbette.. Türkiye’de teknik direktör kıyımı var da Avrupa’da yok mu, elbette ki var. 2010 Dünya Kupası’nda futbolcularının kazan kaldırdığı Fransa Milli Takımı’nın hocası Raymond Domenech 11 yıl sonra sahneye geri döndüğünde herkes onun futbolu özlediğini ya da paraya ihtiyacı olduğunu konuşuyordu. Nantes’daki serüveni sadece bir ay sürdü çünkü kulübün patronu Polonyalı milyarder Waldemar Kita sabırsız adamdı, 14 yılda 18 hocayla çalışan başkan, virüs yüzünden evinde karantinada olan Domenech’i kısa bir telefon görüşmesiyle gönderdi…

Evlatlar babalarından çok şey öğrenirler, kimileri de yanlışları doğruya çevirirler. Atletico Madrid’de 10 yıldır Simeone ile çalışan Miguel Angel Gil’in babası Jesus Gil, İspanyol kulübünde 17 yılda 141 futbolcu transfer etmiş, 39 teknik direktörle çalışmıştı. Sezon başında çekilen takım posterinde “tipin kayık çıkmış” diyerek ligin ilk haftası oynanmadan Joaquin Pero’yu kapını önüne koyan Jesus Gil’in, Komşu’daki mudaili ise Olympiakos’un efsane başkanı Socratis Kokkalis idi. 17 yılda 20 hocayla çalışmak her başkanın başarabileceği bir şey değil sonuçta…

Hadi Domenech karantinada idi, ayrılığı telefonla öğrendi, peki Mark Poulten’in günahı neydi? 11 yıl önce İngiltere’de maçın ikinci yarısı oynanırken ve takımı 2-1 öndeyken yedek kulübesinde Poulten’in telefonu çaldı. Araya Gary Walker’dı. Kulüp yöneticisini meşgule alacak hali yoktu: “Alo” dedi… Walker –sağolsun!- maç oynanırken uzatmadı: “Mark, rahatsız ediyorum ama kovuldun!..”

10 Şubat 2021

Zola'nın Cebini Bulun Bana

Dünyanın bütün istihbarat teşkilatlarını kıskandıran duyumcular, senede iki kez transfer dönemine gazeteci olduğunu hatırlayanlar ya da mevsimlik gazeteciliğe soyunanlar, sosyal medyada rüzgar estirecek hesaplar peşinde koşan menajerler, gelen uçağı radarda takip eden taraftarlar, Instagram’da bir yıl sonra “gidin” diyeceği futbolcunun eşine “Gelin artık, senin sözünü dinler” diyenler, imza törenleri, manşetler, “gelirse 40 gol atar” golcüler, “geldi artık gol yemeyiz” dedirten taş gibi stoperler… Bir transfer döneminin daha sonuna geldik. Sıcak bir hikayeyle başlayıp geçmişe dönelim.

Lecce, İtalya’da Serie A’nın asansör takımlarından. Gelen, tutunamayıp bir alt lige dönenlerden. Bu sezon da Serie A’ya dönme hayalleri kuruyor güzel şehrin kulübü ama işleri zor. Kasada para yok, taraftar ise ara transferde yapılacak takviyelerle liderin sekiz puan gerisindeki takımın şansı olduğunu inanıyor elbette. 15 gün önce transfer bombasını patlatıyorlar, Galatasaray’dan bir golcüyü kadrolarına katıyorlar. Hayır ne Falcao ne de Diagne.. Zaten Lecce’nin parası bunlar yetmez, aldıkları golcünün ismi Hene Kurraska. Galatasaray’da böyle bir futbolcu yok diyorsanız işte hikaye orada başlıyor. Eli Photoshop tutan bir Lecce taraftarı Hene Kurraska adını verdiği bir karakter yaratıyor ve sosyal medyada 130 maçta 95 gol atan Galatasaray’ın golcüsü Lecce’de haberi yayılıyor. Transfer baskısıyla uykuları kaçan kulübün sportif direktörü de galiba biraz gevşemek istemiş olmalı ki o da bu bomba transferin duyurusunu sosyal medya hesaplarından paylaşıyor. Şehirde bir bayram havası, havaalanında elinde Lecce atkısıyla poz vermiş Hene Kurraska fotoğrafı… Daha ne olsun, yerel medya başta olmak üzere İtalya’da haber kaynakları son dakika olarak veriyorlar. Acı gerçeğin ortaya çıkması uzun sürmüyor elbette, basit bir internet aramasıyla böyle bir futbolcunun olmadığını öğrenecek gazeteciler de var elbette İtalya’da… “Büyük golcü” Hene Kurraska transfer tarihindeki yerini alıyor.

***

Pandemi nedeniyle bu sezon futbolda devre arası yok ama geçmiş sezonlarda takımlar ikinci yarı hazırlıkları için Antalya’da kampa girerlerdi. Elbette gazeteciler de hem takımları takip etmek hem de ara transferdeki isimleri öğrenebilmek için Antalya’ya akın ederdi. 15 yıl geçmiştir üzerinden, Galatasaray orta sahaya bir yabancı arıyor, gazeteciler idmanda sportif direktör ne zaman eline telefonu alsa büyük bir heyecanla vereceği haberi bekliyorlar ama sportif direktör ser verip sır vermiyor. 3-4 muhabir çevresine toplandığında uzaktan gelen muhabire yapacakları şakadan elbette o muhabirin haberi yok. Muhabir yaklaştığında “Massimo Dutti” diyor sportif direktör. Acar muhabir ismi duyar duymaz İstanbul’daki müdürünü arıyor. “Massimo Dutti geliyor Galatasaray’a” diyor… Spor müdürü “Mağaza mı açıyor Massimo Dutti, Galatasaray’da, hangi dükkan!” deyip gülüp kapatıyor telefonu… İtalyan tekstil markası, doğrusu bir futbolcu ismi olsa fiyakalı olurmuş; 10 numaralı formasıyla Massimo Dutti…

**

Bu kez 21 yıl geriye gidiyoruz. Fenerbahçe, Zola’nın peşinde, İtalyan forvet Chelsea forması giyiyor ve günlerdir manşetlerden düşmüyor. Spor müdürü artık Zola’yı konuşturun diyor dış haberlere bakan muhabire. Zola’ya ulaşmak lazım ama nasıl? İtalya’da bir gazeteci aranıyor, Zola’nın telefonunu soruyor muhabir de İtalyan kurt gazeteci, “Hayırdır?” diyor. “Fenerbahçe talip” haberini alınca “Bu transfer paraları yeter mi?” diyor İtalyan… Şimdi coşma vakti, muhabir haberi ilginç hale getirirse telefonu numarasını alırım diyor: “Olmaz mı, Sadece Zola değil Fenerbahçe, Di Matteo ve Poyet’i de istiyor Chelsea’den” diye yüksekten uçuyor. İtalyan iki saat sonra arıyor: “Zola Sardunya’da tatildeymiş, cebini kapatmış, menajeriyle konuştum” deyip ertesi gün ufak bir haber olarak kullanıyor Türkiye’den gelen iddiayı.. O yıllarda her haber kullanılmıyor gazetelerin internet sitelerinden.. Bir gün gecikmeli gelen İtalyan gazetesinde haber tarayan genç gazetecilerden birinin gözleri ışıldıyor. İstanbul’dan Milano’ya giden “Zola, Di Matteo, Poyet” haberi ertesi gün birinci sayfadan İtalyanlar kaynak gösterilerek “Zola ve Di Matteo Fenerbahçe’de, Poyet de sırada” manşetiyle veriliyor. Poyet neden sırada bunu bilen yok ama bu da benim tahminim: Sayfanın editörü “üçü birlikte geliyor abartı olur” deyip Poyet’deki belirsizlikle manşetini kuvvetlendiriyor… Transfer dönemi biter, hayaller bitmez… İyi pazarlar.

26 Ocak 2021

Maça Dokuz

Teknik direktörün sahaya sürdüğü 11 futbolcunun 1’den 11’e sıralanan formaları giydiği yıllar çok eskide kaldı. Uzun yıllardır forma numaraları sezon başında belirleniyor ve uzun yıllar bir takımda kalanlar kendileri istemediği ya da bir büyük yıldız gelip de o numarayı rica etmediği sürece aynı forma numarasıyla anılıyorlar. Ara transferde yeni takımına imza atanların ise işi zor elbette. Umdukları değil buldukları boş numarayı seçiyorlar. Milan da geride kalan haftada Juventus’un eski santrforu Manduzkic’i kadrosuna kattı. Hırvat santrfor boştaki 9 numaralı formayı seçti. 10 ve 7 numarayla birlikte futbolun en kült rakamı olan 9 nasıl olur da Milan gibi kulüpte boşta olurdu! Çünkü Milan’da 9 yıldır 9 numarayı giyenlerin Milano’daki günleri hep sayılı oldu. Şimdi 9’un hikayesinin peşine düşelim…

9 futbolda santrforun, işi bitiren, fileleri en çok havalandıran, havalandırması beklenen adamların forma numarası. Milan tarihinde de bu formayı Liedholm, Nordahl, Virdis, Serena, Marco Van Basten, Weah, Kluivert ve Papin gibi ustalardan sonra 2001 yılında sırtına geçiren Juventus’tan transfer edilen Filippo Inzaghi giymişti. Kimilerine göre doğduğunda da ofsayt pozisyonundaydı ama Inzaghi fırsatçı santrforların, golü koklayan adamlar derneğinin üyesiydi. Milan onunla iki Şampiyonlar Ligi kazandı. Coşkulu gol sevinçlerine 2012 yılında son noktayı koyduğu kırmızı siyahlı formayla 300 maçta 126 kez fileleri havalandırmıştı. 9 numaranın bir sonraki sahibi Milan’a 17 yaşında gelen ve o günlerde 7 numaralı formayı giyen Pato oldu. 7 numarayla atan Pato, 9’u giyince sustu, sakatlıklar peşini bırakmadı ve çok daha fazlasını yapabilecek olan Brezilyalı forvet, Milan kariyerine 150 maç 63 gol ile son noktayı koydu. Alessandro Matri, Milan alt yapısından yetişmiş ama başarıyı Cagliari ve Juventus’ta yakalamıştı. Pazzini sakatlandığında Juve’de iki şampiyonluk yaşamış Matri yuvaya döndü. Sonuç 15 maçta 1 gol, Milan onu Fiorentina’ya yolladı. 

Fernando Torres, Atletico Madrid alt yapısının “Raul”uydu. Liverpool ona 39 milyon Euro ödedi ve karşılığını aldı ama Chelsea günleri kabusa döndü. Torres de Matri gibi yetiştiği kulübe Atletico’ya döndü ama Milan onu kiralık istediğinde artık uğursuz kabul edilen 9 numaranın boşta olduğunu bilmiyordu. “El Nino” San Siro’da fırtına gibi esecekti ama 10 maçta 1 gol atabildi. Torres yapamayınca 9 numarayı Milan, Roma’dan kiraladığı Mattia Destro’ya verdi. Inzaghi’nin bıraktığı numara genç yeteneğin de başını yaktı. Destro Milan’dan giderken istatistik tablosunda 15 maç 3 gol yazıyordu. Luis Adriano, Lucescu’nun Şaktar’ının golcüsüydü, San Siro’ya 9 numaralı formayla poz vermeye çıktığında İtalyan medyası uğursuzluğu kıracak adam diye bakıyordu ona. Adriano ligde sadece 4 gol atabildi, ertesi sezon 9 numarayı bırakıp 7’yi giyse de kader ağlarını sambacı için de örmüştü. Bir alt ligde Pescara formasıyla 30 gol atan Gianluca Lapadula, Serie A’da forma giymeyi hak etmişti. Milan onun için 9 milyon Euro ödeyip 9 numaralı formayı verdi. Milan forması büyük geldi Lapadula’ya, “sen valizini topla” dediler İtalyan golcüye… Portekiz futbolunun vitrine çıkardığı genç isim Andre Silva, 2017 yazında Milan’a geldiğinde İtalyan spor gazeteleri Milan golcüsünü buldu diyordu ama 9 numara onu da yaktı. Andre Silva da kayboldu gitti.  

Juventus arka arkaya gelen şampiyonluklarda kendisini en fazla sıkıştıran Sarri yönetimindeki Napoli’ye Bayern Münih taktiğini uyguladı: “En can sıkan rakibinin en çok gol atan adamını al.” Lewandowski gibi transferdi Higuain’in Napoli’den Juventus’a gidişi. Napoli halkı bir sezonda 35 gol atmış Arjantinli’yi Maradona’dan sonra çok sevmişlerdi ama kulüp kasasına 94 milyon Euro girmesine rağmen bu ihaneti unutmadılar. Gonzalo Higuain Juventus’ta iki sezon forma giydikten sonra başına gelecekleri elbette bilemezdi o günlerde. Büyük bir transfer bombası patlamış ve Real Madrid’den eski takım arkadaşı Cristiano Ronaldo, Juventus’a imza atmıştı. İtalyan devi, Higuain’e kapıyı gösterdiğinde Milan için tarihi fırsattı. Higuain satın alma opsiyonuyla San Siro’nun yolunu tuttu. Kimya mı tutmadı, giydiği 9 numaralı forma da mı Arjantinli golcüyü yaktı bilinmez ama eski takımı Juventus’a karşı oynadıkları maçta penaltı kaçıran Higuain, devre arasında Napoli’deki eski hocası Sarri’nin çalıştırdığı Chelsea’de aldı soluğu, sonra da iflah olmadı, artık Inter Miami forması giyiyor.

Milan bu 9 numaralı forma boşta kalacak değil ya? Kalinic, Balotelli, Pazzini, Bacca ve Cutrone başka numaralarla Milano kulübünün golcülüğüne soyunurken, bir Polonyalı golcü Genoa’da geldiği ilk sezonda attığı gollerle manşetlerde düşmeyince, Milanello yolları ona sonuna kadar açıldı. Genoa 4 milyona aldığı Krzystof Piatek’i yarım sezon oynatıp 35 milyona Milan’a sattığında Polonyalı santrfor 19 maçta 13 gol atmıştı. Piatek’e 9 numaralı formayı verdiler Milan’da, o da sezonun ikinci yarısında 18 gol daha atıp, İtalya’da bir sezonda 30 gol atan santrfor ünvanını aldı. İşler yolunda gidiyordu, 9 numaralı forma Inzaghi’den sonra birine uğur getirmişti derken, Zlatan İbrahimovic’i alan Milan Polonyalı santrforu, Almanya’ya Hertha Berlin’e sattı.

9 numara şimdi 35 yaşındaki Mario Mandzukic’in sırtında… 11 numaralı formayı giyen 40 yaşına merdiven dayayan Zlatan İbrahimovic yorgun düştüğünde, sakatlandığında “9” sahaya girecek… 9’un hakkını veren Filoppo Inzaghi mi nerede? 47 yaşına geldi ve Serie A’da Benevento’nun teknik direktörü… Inzaghi’nin takımı ligin ilk 18 haftasında kaç mağlubiyet aldı? Evet, 9…

17 Ocak 2021

Cam Adamlar Derneği

Pandemi gölgesinde başlayan sıkıştırılmış sezonda üç günde bir maça çıkacak olan futbolcuların çok sakatlık yaşayacağını söyleyebilmek için Lazio’dan Inter’e, Manchester City’den Galatasaray’a bir çok takımda kondisyonerlik yapmış olan Ivan Carminati olmaya gerek yok ama İtalyan ustanın hakkını vermek lazım. Carminati 5 ay önce “Bu tempoyu ne adaleler ne de dizler kaldırır” demişti. Lig, Avrupa Kupaları ve milli takım düzeyinde sezonda 60+ maça çıkmasının istenilen futbolcular arasında işi en zor olanlar ise elbette çabuk ve sık sakatlananlar. Kısaca cam adamlar ya da kristal futbolcular… Onların dünyasında bir turlayalım. Diego Perotti, Roma’dan Fenerbahçe’ye gelirken “Cam Adamlar” derneği üyesiydi, 4 maça çıktı ve sonra önce adale ardından diz sakatlığı. Radamel Falcao’nun sakatlık yüzünden forma giymediği maç sayısı Galatasaray’da oynadığı maç sayısını sollarken, Gökhan Töre de ikinci Beşiktaş macerasında sakatlık yüzünden ortalıkta görünmüyor. Türk futbol tarihinde “Cam adam” denilince ilk akla gelen isim elbette Gökhan Zan. En hazin hikayelerden biri ise omuzundaki sakatlık yüzünden 26 yaşında kramponlarını asan Veli Kavlak.. Geçmişin en çok hatırlanan cam adamı ise Rıdvan Dilmen.. Hamit Altıntop’un Galatasaray kariyeri sakatlık yüzünden silik kalırken, Emre Belözoğlu da tüm kariyeri boyunca eli çeken adalesinde kenara gelirken çekilen fotoğraf karelerinin öznesi oldu. Mehmet Ekici, Serdar Aziz de bu derneğin üyelerinden. Galatasaray kariyeri sakatlıklarla geçen İsveçli orta saha Tobias Linderoth’u da anmadan olmaz elbette..

Kimse elbette cam adam olarak gelmiyor dünyaya. Sürekli adale sakatlıkları yaşayanların yanında geçirdikleri operasyonlar başarısız olduğu için komplikasyonlar yaşayanlar ya da bir diz operasyonun ardından zayıflayan adalesinin kurbanı olan çok futbolcu var tarihte.. Listenin başında ise önce diz ardından bileğinden geçirdiği operasyonlarla futbol kariyerine 30 yaşında son vermek zorunda kalan tarihin en büyük golcülerinden biri olan Marco Van Basten var. Eşsiz bir yetenek olan Robben de vatandaşı gibi kariyeri boyunca revirden çıkmayanlardan. Diz bağlarının kopması her futbolcu için en büyük kabus, bir üstünde ise çok daha az rastlanan aşil tendonunun kopması var. Diz sakatlığı deyince ilk akla gelen isimlerden biri İtalyanlar için hep genç santrfor kalan Giuesppe Rossi. Real Madrid’den Milan’a geldiğinde büyük umut olan Arjantinli şık orta saha Fernando Redondo dört yıl içinde üç diz ameliyatıyla kariyerine son vermek zorunda kalmıştı. 1998 Dünya Kupası finaline baskıyla sakat sakat çıkmak zorunda kalan Ronaldo’nun Inter yılları da bir dram. Kasım 1999’da dizinden operasyon geçiren ve 12 Nisan 2000’de kimilerine göre gereğinden erken sahalara dönen Ronaldo maçın daha 6. dakikasında yerde kalmış ve bir yıl daha doktor kapılarında dolaşmıştı. Kariyerinin başında daha 18 yaşında diz bağları kopan Roberto Baggio’yu sakatlıklar 16 yıl boyunca peşini bırakmadı. O yıllarda menisküs ameliyatlarından bir ay sonra sahaya dönmek mümkün değildi ve Baggio, 86 sonbaharında Fiorentina’da sezonu kapadı, Juventus’ta 5 ay evindeydi. 2002’de Brescia’da dizinden sakatlanıp 77 gün sonra kendini sahalara attığında takımını küme düşmekten kurtardı.

Sebastian Deisler, Alman futbolunun 2000’li yıllarının başında arayıp da bulamadıkları türden yetenekte bir orta sahaydı. Milli takımın beyni olacaktı ama Deisler’in 19 yaşında diz bağı koptu. 27 yaşında futbolu bıraktığında sadece 62 maça çıkmış ve hastane odalarında geçen günler yüzünden depresyon tedavisi görüyordu. Owen Hergreaves, Manchester United için 2008-2009 sezonunda büyük umuttu. 2011 yılına gelindiğinde forma giydiği dakika sadece 9’du. Dizi onu bütün kariyeri boyunca ihanet etti, oyundan koptuğunda 31 yaşındaydı.

Cam Adamlar Derneği üyeleri kimi zaman doktor kimi zaman da kondisyoner kurbanı oldular. Maldini, Costacurta gibilerini 40’larına kadar oynamasında büyük pay sahibi olan Milan’ın futbol dünyasında kült olmuş sporcu sağlığı merkezi Milan Lab, Alexander Pato’yu “bitirmek” ile suçlandı. İngiliz futbolunda cam adamlar denildiğinde ilk akla gelen kulüp Arsenal. Jack Wilshere ve Abou Diaby’nin sakatlık haberleri Arsenal sayfalarının demirbaşıydı. Liverpool’un Raul’ü, Michael Owen, Real Madrid’in Raul ile Madrid’de buluştu ama İngilizlerin büyük yeteneği Newcastle United’a döndüğünde sahadan çok revirdeydi. Jonathon Woodgate’i Real Madrid taraftarı cam adam olarak hatırlar. Barcelona taraftarı için ise Samuel Umtiti ve Vermaelen geldikleri günden bu yana yaşadıkları 10’dan fazla sakatlıkla kabus oldular. Ve elbette Real Madrid kariyerinin yarısını doktor kapısında ve golf sahasında diğer yarısını sahada geçiren 100 milyonluk Gareth Bale ve son iki sezonda onun yerini alan ama kafasını sakatlıklardan kaldıramayan Eden Hazard.. Barça’da hücum hattında 150 milyonluk Dembele de idmanların yarısını sakatlık diğer yarısını da alarmı kurmayıp geç kaldığı için kaçırıyor…

Aaron Ramsey, Robin Van Persie, Rafinha, Fazio, Marco Reus, Rosicky, Sturridge… Liste uzar gider de…

10 Ocak 2021

2021 Spor Takvimi

 40 yıldır takımının iç saha maçlarını tribünde eksiksiz izleyenler, deplasmana gitmek en büyük keyfi olanlar, akraba-dost nikahlarını, davetlerini “Maçımız var” diye kaçıranlar, Haziran-Temmuz’da futbol var, tatile Ağustos ayında çıkalım diyenler, askerlik dışında maç kaçırmadım diye tutkusuyla gurur duyanlar… Pandemi çok şey alıp götürdü hayatımızdan, taraftarın da hikayesi eksik kaldı. Çok maç kaçtı, takım yalnız kaldı. Boş tribünler önünde oynanan her maçı evdeki ekran ne kadar büyük olursa olsun hep bir eksik izledi sporseverler. Hayat varsa umut vardır. 2021 spor takvimine başlarken dileğim tribünlerde taraftarların fotoğrafları yerine kendilerini göreceğimiz günler.. Futbolla başlayalım. Ocak ayında dev derbi gelecek hafta: Beşiktaş-Galatasaray. 27 Ocak’ta Başakşehir ve Trabzonspor, Süper Kupa finalinde karşı karşıya gelecek. Şubat ayının ilk haftasında ise Fenerbahçe-Galatasaray derbisi var. Yılın ikinci ayında biz yokuz ama Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Ligi’nde eleme turları başlayacak. 2020 Avrupa Şampiyonası’nı oynamadan milli takımlar 2022 Dünya Kupası eleme grubu maçlarına çıkacaklar Mart ayında. 24 Mart’ta Hollanda’yı konuk edeceğiz, 3 gün sonra Norveç deplasmanına çıkacağız ve 30 Mart’ta da Letonya ile evimizde oynayacağız. 42 haftalık Süper Lig, Mayıs ayının ikinci haftası sona erecek ve ligin son 3 maçı bir hafta içinde oynanacak. 26 Mayıs’ta Gdansk’ta Avrupa Ligi finali var ve elbette en mühimi 29 Mayıs’ta İstanbul’da oynanacak olan Şampiyonlar Ligi finali. Pandemi yüzünden 2020 yazında üç büyük organizasyon 2021’e ertelenmişti. Takvimlerde 2021 yazacak ama turnuva futbol tarihine Euro 2020 olarak geçecek. 11 Haziran’da İtalya ile Roma’da Euro 2020’nin açılış maçını oynayacağız. 16 Haziran’da Galler ile, 20 Haziran’da ise Bakü’de ev sahibi gibi çıkacağız sahaya. Euro 2020’nin finali 12 Temmuz akşamı Londra’da Wembley’de. Haziran ayında Güney Amerika kıtası da futbola doyacak. Copa America 11 Haziran’da başlayacak ve 10 Temmuz’da sona erecek. Milli Takımın Dünya Kupası elemelerinde sonbahardaki rakipleri 1 Eylül’de evimizde Karadağ, 4 Eylül’de deplasmanda Cebelitarık ve 7 Eylül’de deplasmanda Hollanda. Ekim ve Kasım aylarında 4 maçla bitecek gruptan hayırlısıyla 2022 biletini alacağız.



Dört yıl boyunca çalışan Olimpiyat vizesi almak için ter döken sporcular 2020’deki erteleme kararını aldıklarında bir yıl sonranın bilinmezliğiyle karantina günlerinde çalışmaya devam ettiler. Tokyo, 23 Temmuz ve 8 Ağustos tarihleri arasında Olimpiyatlar’a ev sahipliği yapacak. Paralimpik Oyunlar ise 24 Ağustos ve 5 Eylül tarihleri arasında Tokyo’da…

Teniste 4 Grand Slam’in ilki olan Avustralya Açık, 8-21 Şubat tarihleri arasında. Geçen yıl ertelenip sonbaharda oynayan Roland Garros ise 23 Mayıs- 6 Haziran arasında… 2020’de ıssız kalan Wimbledon kortları 28 Haziran-11 Temmuz tarihleri arasında dolacak. Son büyün turnuva olan ABD Açık ise 30 Ağustos-12 Eylül arasında.

2020’de Formula 1’e ev sahipliği yaptık ama 2021 takviminde yokuz. Yılın ilk yarışı 21 Mart’ta Avustralya’da. Bize en yakın yarış ise 6 Haziran’da Bakü’de. Formula 1 sezonu 5 Aralık’taki Abu Dhabi’deki Grand Prix ile son bulacak. Motorseverler için ajandaya not edilmesi gereken ilk tarih, 28 Mart’ta Katar’daki Grand Prix. Takvimin son yarışı 14 Kasım’da Valencia’da.

Basketbolda elbette beklenen, Köln’de Euroleague final 4’ü. 28 ve 30 Mayıs, Euroleague F4 için ajandaya yazılması gereken tarihler. NBA’de 72 maça düşürülen normal sezonda maçlar başlarken, play-off takvimi 22 Mayıs’ta açılacak ve 6 Temmuz’a sona erecek. NBA final serisi ise 8-22 Temmuz arasında.

Her yıl en çok izlenen spor organizasyonlarından biri olan Super Bowl, 7 Şubat’ta Florida’da. Bisiklet tutkunları için en önemli tarih 26 Haziran. Tour de France, 18 Temmuz’a kadar sürecek. Yaz aylarında bizden iki tarihi ve mühim organizasyonu da not düşeyim. Gazi Koşusu 27 Haziran’da koşulacak ve Kırkpınar Yağlı Güreşleri 2-4 Temmuz tarihleri arasında. En kısa zamanda bir daha hiç boş kalmasın dediğim tıklım tıklım tribünleri görmek dileğiyle, İyi pazarlar… 

3 Ocak 2021

Diego Costa Diye Çıktığım Yolda

 

Altı yıl önce İspanya’da nefeslerin tutulduğu Mayıs ayı. Barcelona ve Real Madrid’in şampiyonluk yarışına Atletico Madrid’in de katıldığı sezon. Üç takım Nisan ayına Şampiyonlar Ligi çeyrek finaline de birlikte geliyorlar. Çeyrek finalde Atletico Madrid’in rakibi Barcelona olunca yarı finalde 3 İspanyol ihtimali ortadan kalkıyor. Final Lizbon’da ve ev sahibi Portekiz’in final için seçtiği elçi Luis Figo.. Herkes Barça’nın Real Madrid ile oynayacağı finalde “Hain” Figo’nun vereceği fotoğrafları hayal ediyor ama gerçekler başka.. Bir dönem Barça’nın belalası olan Atletico’nun Simeone döneminde şansı dönmüş, Katalanlara karşı maç kazanamıyorlar ligde. Sonra Fenerbahçe’ye gelecek olan Diego’nun golüyle beraberlikle Camp Nou’dan çıkan Atletico Madrid rövanşta Koke’nin golüyle kazanıp kendini yarı finale atıyor. Takımda bir başka Diego var ki o sezon fırtına gibi esiyor. Brezilyalı ama İspanyol milli takımını tercih etmiş ve adını Diego Maradona’dan alan Diego Costa, anlayacağınız hikaye karışık…

Galatasaray’ın Juventus’u karlı bir İstanbul öğleden sonrasında eski bir Real Madrid’li Sneijder ile yıkıp gruptan çıktığı sezon. Real Madrid de aynı grubun lider olarak yürüdüğü yolda önce Manchester United ardından Bayern Münih gibi iki devi yıkıp Lizbon biletini alıyor ama ezeli rakibinin işi zor. Yarı final ilk maçında şimdi yıkılmış olan Vicente Calderon Stadı’nda Chelsea ile golsüz berabere kalıyorlar. Herkes Londra’da Chelsea fişi çeker derken Diego Costa, Adrian ve Ardan Turan üçlüsü İngilizleri Stamford Bridge’in çimlerine seriyor, Chelsea’nin tek golü ise Atletico Madrid’in evladı Fernando Torres’ten…

O Mayıs ayında La Liga’da çok şey oluyor. Barça’nın bitime 3 maça kala beraberliğine sevinen Atletico Madrid 24 saat sonra Levante deplasmanında kaybediyor. Son hafta fikstür de yapacağını yapmış, Barcelona-Atletico Madrid maçı var. 37. Haftada Barça bir daha intihar ediyor, berabere kalıyor, Elche deplasmanında kazansalar son hafta Atletico maçında bir puan şampiyon olmalarına yetecek. Atletico rahat durur mu onlar da sahalarında Malaga ile berabere kalınca ligin son haftası Şampiyonlar Ligi finalinden bir hafta önce İspanya Ligi finaline sahne oluyor. Camp Nou’da 98 bin kişi Barça’nın galibiyetiyle gelecek şampiyonluğu kutlamaya hazır. 18 yıldır şampiyon olamayan, Real Madrid’in Şampiyonlar Ligi şampiyonu, Galatasaray’ın UEFAKupası’nı kazandığı yıl küme düşüp iki yıl sonra geri dönen Atletico Madrid 16. Dakikada sakatlanan santrforu Diego Costa’ya yanarken 7 dakika sonra Arda Turan’ı da kaybediyor. Yetmiyor 11 dakika sonra Barça öne geçiyor. 17 Mayıs 2004 öğleden sonrasında Diego Godin 49’da kafayı vurdu ve Atletico Madrid şampiyon oldu.

Üç gün sonra Madrid-Lizbon trenindeydim. Arda’nın finale yetişmesi çok zor ve deli santrforları Diego Costa yollara düşmüş Belgrad’da at plasentası ile tedavi olup 6 gün sonraki maça yetişmek için koşturuyor.. Gece treninde Atletico Madrid’in oynadığı son Şampiyon Kulüpler Kupası finalinin kadrolarına bakıyorum. 40 yıl geçmiş üzerinden… 1973 yılının sonbaharında Galatasaray ile Madrid’de golsüz biten maçla çıktıkları yolda İstanbul’daki maçı uzatmada kazanıyorlar İstanbul’da. Galatasaray kalesinde Yasin Özdenak, santrforu Gökmen Özdenak, hocası Brian Birch. İspanyollarda 35 yıl sonra Fenerbahçe’yi çalıştıracak Luis Aragones kadroda.. Salcedo atıyor 100. dakikada golü. Finale geldiklerinde karşılarında kalede Sepp Maier, defansta Breitner, Beckenbauer, forvette Hoenes, Gerd Müller’li Bayern Münih’i buluyorlar karşılarında. O yıllarda uzatmaların sonunda penaltı atışları yok. Final berabere biterse tekrarlanıyor. Öyle de oluyor. Final, o günden 11 yıl sonra Juventus-Liverpool finalinde bir faciaya sahne olacak Brüksel’deki Heysel Stadyumu’nda. 1-1 bitiyor, Atletico’nun golünü Luis Aragones atıyor. İki gün sonra, yani Atletico’nun Barça’dan şampiyonluğu kopardığı 17 Mayıs 2014’den tam 40 yıl önce Bayern Münih, yorgun İspanyolları sahadan siliyor.

Lizbon’dayım ve şehir İspanyol istilasında. Arda finale yetişmiyor, Diego Costa ise oynamak için Simeone’ye baskı yapıyor. Arjantinli teknik adamın sezonun gol yükünü çeken deliyle uğraşacak hali yok, yazıyor onu 11’e… Yolları Türkiye’den geçecek olan Jose Sosa ve Diego, Atletico Madrid kulübesinde. Yıllar sonra Atletico forması giyecek olan Morata ve Beşiktaş’a gelecek olan Pepe de Real Madrid kulübesinde. Diego Costa’nın Şampiyonlar Ligi finali sadece 9 dakika sürüyor, sakatlanıp kenara geldiğinde hocası Simeone oynattığı için bir pişman… Bir hafta önce Barça’yı yıkan Godin yine vuruyor kafayı ilk yarıda. Luz Stadı’nda kırmızı beyaz Atletico tribünleri yıkılıyor. Hakem 90+ dakikaları gösterdiğinde Atletico tribünleri 40 yıl sonra gelecek olan kupayı kutlarken Sergio Ramos çıkıp vuruyor kafayı, uzatmaya gidiyor final. Atletico bu kez tutunamıyor uzatmalarda, Diego Costa’nın erken oyundan çıkışıyla bir değişiklik hakkını boşa harcayan Simeone’nin takımının koşmayı bırakın yürüyecek hali yok, dağılıyorlar, 3 gol birden yiyorlar 10 dakikada..

6 yıl sonra bugün… Diego Costa, Atletico Madrid’den ayrılmak istediğini söyleyip kulübü ikna ediyor. Adı, o gün finali tribünde izlemek zorunda kalan eski takım arkadaşı Arda’nın kaptanı olduğu Galatasaray ile anılıyor. Atletico kalesindeki Courtois artık Real Madrid kalecisi. O finalden Simeone birlikte kalan tek isim Koke.. İkili, ligde ilk kez Barça’yı bu sezon mağlup ediyorlar. İstanbul’da 46 yıl önce 100. dakikada golü atan İgnacio Salcedo ise 73 yaşında ve Madrid’de yaşıyor…  

27 Aralık 2020

Bir Şehir Bir Adam Bir Ömür

Maçı izlemese de anlatabilenlerin dünyası artık, kim kaç orta yapmış, hangi takıma topa ne kadar sahip olmuş, golün asisti kimden gelmiş, hangi taraf daha sert oynamış, kaç top direkten dönmüş… O soğuk istatistik tablosunda yazıyor hepsi, olmadı üç dakikalık özeti izliyorsun, acelen var, yetişmen lazım. Kaçırdıkların ne bilmiyorsun, belki bir çalım, belki uzun topa depar atmayan forvetin yorgunluğu belki de ilk maçına çıkmış bir gencin gözle görülür heyecanı, umudu, hayalleri…

Ne ile ölçüyoruz biz başarıyı futbolda? Kazanılan kupalar, atılan goller, şurada sadece 15 yıldır tutuluyor asist yapanların isimleri.. Öncesinde kendi kendine gol mü atıyormuş santrforlar.. Kaç top kurtarmış kaleci, kaç atağı kesmiş orta saha oyuncusu, kaç ortayı auta atmış kanat oyuncusu, kaç kafa topunu almış stoper… İşte tam da bu yüzden golcüler üzerinden yazılır çokça futbol tarihi. Oynadığı maç sayısı attığı gol… Buna bakıp anlarsın ne kadar büyük futbolcu olduğunu, söz konusu bir kaleci bir stoper ise anlatacak bir baba bir ağabey lazım… Ya kenardaki teknik adamlar? Kaç kupa kazandıkları yazıyor özgeçmişlerinde… Ya kazanamadıkları, ikinci oldukları, üçüncü oldukları… Kendinden başka kim hatırlar ki o maçı kazansa, o top direkten dönmese bir kupa daha kazanacağını… En çok kupa kazananlar büyük hocalardır da ya peki çok kupa kazanılmasının önünü açanlar, o kupaları kazandıran futbolcuları yetiştirenler, keşfedenler… Bir ömrü futbola adayanlar…

Hayat boyu en çok öğreten insanların hayranı oldum ben.. Karşısında tut ki bir bedeli yazsa da paha biçilemez bir eylemin öznelerini yazdım hatırama.. Okulda bir öğretmen, işte bir usta, hayatta yol gösteren bir bilge.. En çok da öğretirken bildiğiyle kalmayan, durmayan, kendini yenileyen, her gün yeni bir şey öğrenen ve bildiğini kendine saklamayan, paylaşan bunun yorgunluğuyla kafasını yastığına koyanları sevdim… Işıktır onlar, önümüzü, geleceğimizi aydınlatırlar…

Trabzonspor ışığını kaybetti. Efsane, duayen, usta, bilge, tüm bu kelimelerin içinin boşaldığı, birilerine çok kolay yakıştırıldığı bu dünyadan, hepsini ve hatta çok daha fazlasını hak eden bir adam geçti… Özkan Sümer önce yalın ayak, sonra kramponlarıyla ve makosenleriyle, önce terli atleti, sonra forması ve kravatı, ceketi, pardesüsü, gözlükleri, içi renk renk kalemlerle aldığı notlarla dolu çantasıyla bir topun peşinden koştu 80 yıl…

Doğduğu şehrin futbol takımında forma giymiş çok insan var, sonra o takımın teknik direktörü olan da.. Tüm bunların üstüne o kulübe başkan seçilenler de.  Yaş aldıkça bir üst kattaki odaya geçmek, daha geniş bir makam odasına sahip olmak var da, kaç başkan var ki bu dünyada, odasından yine kendini toprak sahaların kenarındaki bir sandalyeye atıp 12 yaşındaki çocukların maçını seyreden… Yeni bir yetenek bulmak için belki de o çok sıkıcı 90 dakikaları büyük sabırla izleyen, uçağa atlayıp dünyanın öbür ucunda takımına ucuz ama yetenekli yabancı futbolcu arayan, bulduğunda kıran kırana pazarlığını yapıp tutup kolundan getiren…

Özkan Sümer, Trabzonspor’a kazandırdığı kupalarla bir şehrin kaderini değiştiren adamlardan çok daha fazlası… O, Dünya Kupası’nda milli takımı üçüncü yapan Şenol Güneş’i ağabeyi, o bazuka gibi frikiklerin sahibi Hami’nin, çalımlarıyla baş döndüren Gökdeniz’in, “ne güzel golcüydün sen” Fatih Tekke’nin ve onu çok sevip çok kızdıran Lemi’nin, Özkan Babası… O, San Siro’da Milan’a hat-trick yapan Yusuf Yazıcı’nın, Trabzonspor’un üç direk arasını koruyan Uğurcan Çakır’ın dedesi... Özkan Sümer, Karadeniz’de ekmeğini futboldan kazanmış, aile kurmuş, geleceğini kurtarmış onlarca eski futbolcunun, teknik adamın hakkını ödeyemeyecekleri futbol bilgesi..

80 yıl önce Trabzon’da başlayan bir hayat yine Trabzon’da bitti. İlk ve son nefes arasında gidilen onca yol, yaşanan onca sevinç, üzüntü, hayal kırıklığı, kupalar, ödüller, diplomalar var… Mühim olan o soğuk istatistik tablolarında ismin yanında yazan attığın gol, kazandığın kupa sayısı değil… Kaç kişinin hayatına dokunabildin? Kaç kişinin yoluna ışık oldun? Sana “Ağabey, usta, baba, dede, üstad” diyen kaç insan biriktirebildin hayatında?

80 yıllık ömrünü bir meşin yuvarlağın bir şehre, bir ülkeye vereceği mutluluk için tüketen bir insanın kaybının onu çok sevenlere verdiği hüznün, onun geride bıraktığı onurlu ve dolu dolu yaşanmış hayatın verdiği gurura kaybetmesi dileğiyle… Sağ ol Özkan Ağabey, Baba, Amca, Dede…. Sağ olun Özkan Bey…