Zenit'in Süper Kupa'yı alması sonrasında attığım başlık-ruslar sıcak denize indi- bu yazıyı çıkarttı bana blog öncesi arşivden. Roman Abramovich başta olmak üzere Rus oligarkların futbola ellerini sokması sonrasında Galatasaray Dergisi'nde yazmıştım bu yazıyı. Mart 2005 tarihli: Kızıl Samba. Devamı niteliğindeki ertesi yıl 4-4-2'de yayınlanan "Olağan Şüpheliler" başlıklı yazıyı da arşivde bulursam bloga ekleyeceğim. Sanırım bu hikayenin 3. perdesini de yazmak lazım...*****
Lise sıralarından edinilen ortalama tarih bilgisinden akılda kalandır: "
Ruslar tarih boyunca sıcak denizlere inmek istemişlerdir." Konu futbol olunca Boğaz'ların jeopolitik önemini, Akdeniz havzasını pas geçip, Antalya'da tatil köylerini dolduran Rus turisleri gözardı edip, sıcak denizlere yelken açalım... Hikayenin ana kahramanları
Roman Abramovich, Boris Berezovsky ve bugüne kadar adı Türk medyasında tek satır geçmeyen
Kia Joorabchian... CSKA Moskova ile başlayan Chelsea ile devam eden;
Corinthians ile sıcak denizlere inen; İspanya'da
Deportivo La Coruna, Hollanda'da
Feyenoord'un peşine düşen Rusların; votkayı kıskançlık krizlerine sokacak kadar ateşli futbol sevdası...
Vitrindeki adam: Roman AbramovichÇok değil 2 yıl önce, 80 milyon dolar borç ile iflasın eşiğine gelen
Chelsea'ye "elini" uzattığında, ona Kuzey Londra'da “mesih” diyenler de oldu, 10 yılda sıfırdan oluşturduğu milyar dolarlık servetini harcayan bir sonradan görme de. “
Roman Abramovich kimdir?” ile başlayalım ve diziye sonradan katılan “
Bay X”;
Kia Joorabchian'a gelelim...
37 yaşındaki
Roman Abramovich (R.A) futbol dünyasına adımı atana kadar, Rusya ile iş yapan uluslararası şirketlerin patronları, yöneticileri dışında kimseye birşey ifade etmeyen bir isimdi. 18 aylıkken annesini, 4 yaşında babasını kaybeden ve amcası tarafından büyütülen R.A, Moskova'dan çok uzaklarda
Komi'de (Sibirya) büyüdü.
Ukhta'da eğitimini tamamlayan R.A, Sovyet Ordusu'nda fazla vakit kaybetmedi. Sonraları çok daha büyük oyuncakları olacaktı fakat ilk işi plastik oyuncaklar üretmek oldu.
Gubkin Petrol şirketinde çalıştığı günlerde hayatını değiştiren adam,
Boris Berezovsky ile tanıştı.
Chelsea: En güzel oyuncak
Boris Yeltsin döneminde yıldızı parlayan "oligark"
Berezovsky'nin altın yıllarında, ülkenin 5. büyük petrol şirketi
Sibneft'in yönetim kuruluna girdi. 1992'de başlayan işbirlikleri Rusya'da Yeltsin döneminin kapanıp, Putin'in başa gelmesiyle “sözde” sona erdi. Putin'in afarozuna uğrayan ve İngiltere'ye iltica etmek zorunda kalan Berezovsky'nin hisselerini satın alan R.A, artık dolar milyarderiydi. Sibneft'in % 80'ini, ülkenin aliminyum rezervlerinin elinde tutan
Rusal'ın % 50'sini ve Rusya'nın nasıl uçtukları soru işareti olan filosuna sahip havayolları
Aeroflot'un % 25'ini eline geçiren R.A, politikada da boş durmadı. 2000 Aralık ayında
Chukotka bölgesinde oyların % 92'ini alarak başa geçti. 73 bin nüfuslu Chukotka "meleğini" bulmuştu. 2 yıl içinde bölgeye çoğu eğlence merkezlerinin yapımına harcanmak üzere 200 milyon dolar harcadı. Putin'in gazabına uğramamak için bir kez olsun halkın karşısına çıkıp konuşmadı...
Artık eğlence zamanıydı. Chelsea'yi kurtardığı gün İngiliz medyasına "anlamlı" konuştu: "
Biz Ruslar erken yaşta ölürüz, sadece bir hayalimi gerçekleştirdim". Londra'da
Eaton Square'deki evine 46 milyon dolar ödediği gün, artık eski ortağı Berezovsky kadar Londralı olmuştu.
St Tropez, Moskova, Londra'da üç malikane, 90 milyon dolar değerindeki Bermuda bandralı yatı “
Le Grand Blue”, özel jetleri, 3 saatliğine alışverişe (futbolcu değil moda!) geldiği Milano'da İtalyan spor medyasının peşine onlarca gazeteci taktığı R.A,
David Beckham konuşmaktan sıkılan (!) İngilizlerin yeni gözdesi oldu...
Mourinho dizginleri ele alınca...Chelsea'deki ilk günlerinde kulübün borçlarını sıfırlayan R.A,
Silvio Berlusconi'nin politikaya atılıp geri plana düşmesi ve zirveyi Real Madrid Başkanı
Florentine Perez'e bırakması sonrasında transfer borsasına yumruğuna vurdu. Teknik Direktör
C. Ranieri'nin pek de fazla ses çıkarmadığı transferler, arka arkaya patlamaya başladı. Aç karnına süpermarkete dalan ve şarküteri reyonunda bitmek bilmeyen siparişlerini sıralayan bir obez gibiydi R.A transferin ilk günlerinde. Adı parlak, “evet” diyen tüm yıldızlar artık Chelsea formasıyla poz veriyordu medyaya.
Geremi, Makalele, Bridge, Duff, Crespo, Veron, Mutu... Yarım asırdır şampiyonluk bekleyen Chelsea ilk sezonunda "aslolanan yıldızlar değil ruhtur" diyenleri haklı çıkardı... R.A pes etmedi. Şampiyonlar Ligi Kupası'nı kazanan Porto'da kutlamalara bile katılmayan
Jose Mourinho, R.A ve onun başa getirdiği eski Man. United CEO'su
Peter Kanyon'a finalden 2 ay önce “evet” demişti. Biri Rus, diğeri Portekizli; ama aynı kuşağın iki insanı arasında anlaşma basitti. R.A parayı harcayacak, gerisine karışmayacaktı. 2000'li yıllarda futbolda "yoktan var eden adam" Jose Mourinho, eski takımından
Ricardo Carvalho ve
Paulo Ferreira'yı ve üç yükselen değeri kadrosuna kattı:
Didier Drogba, Arjen Robben ve
Mateja Kezman. "Takım oyunu" oynamayana yer yoktu. Veron ve Crespo'ya kapıyı gösterdi. Mutu ise kendi sonunu -
kokain- hazırladı. 50 yıl sonra şampiyonluğa koşan Mourinho'nun Chelsea'sini locasında seyrederken bir çocuk kadar saf, gol sevinçlerinde bir Rus'un olamayacağı kadar sıcak duran R.A için son söz; çocukluğunda belki de olmayan oyuncaklarının intikamını, 37 yıl sonra Londra'da aldığıdır. Ya da kim bilir; belki de hamisi Berezovsky gibi Putin'in gazabına uğrayacağını sanan ve tek istediği bir İngiliz pasaportu olan 4 çocuklu bir yeni dünya zengini...
Kadrajın dışında kalan adam: Kia JoorabchianR.A'nın kendisini saklamadığı futbol endüstrisine karanlık bir giriş yapan ise
Kia Joorabchian (K.J) oldu. K.J de Roman A.'nın yolunu izledi. Hedef zorda olan bir kulübün kapısını çalmaktı. Brezilya'da
Corinthians 60 milyon dolar borçla kurtarıcısını bekliyordu. Kimdi peki bu Kia Joorabchian? Futbol dünyasında o güne kadar adı duyulmayan bir adam "aslında gazete satın almak amacıyla gelmiştim" dediği Brezilya'da neden bir kulüp satın alırdı? 33 yaşında K.J'nın hayat hikayesinin peşine düştü Brezilya medyası. Şah rejiminin devrilmesi sonrasında 4 yaşında ailesiyle Kanada'ya göç eden, İngiliz vatandaşı, Rusya'da iş yapan İran asıllı bir adam.
Dan Brown romanlarından fırlamış bir kahraman gibiydi K.J. Londra'da
Quenn Mary College'den mezun olmuş, babası Muhammed'in “
Medway Autos” şirketinde çalışmaya başlamıştı. Asıl fırtınayı 1999 yılında Rusya'da kopardı ve hikayenin 3 aktörü de ilk kez burada bir araya geldi. Roman Abramovich, Boris Berezovsky ve 27 yaşında Rusya'nın saygın gazetelerinden
Kommersant'a ortağı
Reza Irani Kermani ile talip olan Kia Joorabchian. Virgin Adaları'na kayıtlı şirketleri
American Capital, Moskova'da ilk büyük skandalı patlattı. Rus medyası, K.J'nın arkasında Berezovsky'nin olduğunu iddia etti. Manhattan'daki şirket ofisi, -o çok bildik dolandırıcılık hikayelerinde olduğu üzere- boştu ve iki sekreter kapıya gelen muhabir ordusunu güvenlikleri çağırarak uzaklaştırmıştı. Berezovsky, her seferinde inkar etse de bugün dünyanın öbür ucuna "
futbol satın almaya" giden K.J’ nın kestiği çeklerin kimin hesabından ödendiği konusunda herkes hemfikir.
Roman Abramovich'i yaratan adam Berezovksy!...
Carlos Tevez Chelsea'ye gider mi?K.J, kendisine sorulan “ortaklık” sorularını geçiştirmekle yetindi: "İkisiyle bir zamanlar iş yaptık. Roman iyi dostumdur ancak ortak değiliz." Londra yıllarında sıkı bir Arsenal taraftarı olan ve Highbury'deki locasından maçları seyreden K.J, “neden Brezilya'da bir kulüp satın aldığı” sorusuna da "İngiltere'de sevdiğim takıma rakip olmak istemedim" diyerek yanıt verdi ve operasyonu başlattı. Yine tüm dünyanın ismini ilk kez duyduğu Londra merkezli
Media Sport Investments (MSI) şirketiyle
Corinthians'a hayat öpücüğü verdi. 35 milyon dolar sıcak para kulübün kasasına girdi. Karşılığında kulübün 10 yıl boyunca gelirlerinin % 51'ine ortak oldu K.J.
"Brezilya'nın Real Madrid'ini yaratmak istiyorum" dedi ve transferde ilk bombasını patlattı. Boca Juniors'da taraftarın sevgilisi, Arjantin Milli Takımı'nın santrforu ve Avrupa'da hangi dev kulübe transfer olacağı merak edilen
Carlos Tevez "Carlito"yu 18 milyon dolar bonservis bedeliyle Brezilya'ya getirdi. Yetiştirdiği tüm yıldızları Avrupa'ya satan ve kulüplerin borç batağında yüzdüğü Samba ülkesinin transfer rekoruydu bu. Futboldaki en büyük rekabetin iki tarafı da karıştı. Arjantin'de son noktayı Boca Juniors Başkanı
Mauricio Macri koydu: "Biz Interpol değiliz, Avrupa'da saygın bir bankadan bonservis bedeli hesabımıza yatırıldı". Brezilya ise ilk günden kaynamaya başladı. Geçen sezon ligi 5. sırada bitiren,
Copa Libertadores'e iki sezondur katılamayan Corinthians'a Güney Amerika'da yılın futbolcusu seçilen Carlos Tevez nasıl evet demişti? "Arjantin medyası ve Boca taraftarının baskısından sıkıldım" diyen Carlos Tevez'e ise Brezilya basını sadece gülümsedi. Sanki Brezilya medyası Arjantin’dekinden farklıydı!.. S. Paulo'da Folha Gazetesi ise işin peşini bırakmadı. Dünyada hiçbir kulüp 18 milyon dolar ödediği futbolcu ile 5 yıllık varken; 2.5 yıllık sözleşme imzalamazdı. Manhattan'da kapıdan kovulan Rus gazetecilerden sonra bu kez de Brezilya medyası Londra'da Media Sport Investments’ın önünde “kapı-duvar” oldu.
Hayallerindeki final!"Carlito" sadece muhteşem şovun açılış parçasıydı. Tesadüftür ki (!); ikinci transfer Chelsea'nin Mourinho'sunun eski takımı Porto'dan yapıldı. Carlos Alberto ülkesine döndü.
Newel's Old Boy's'dan
Sebastian Dominguez gibi sıkı bir tranferin ardından; K.J rotayı Avrupa'nın peşinde koştuğu ön libero mevkinin yeni yıldızı River Plate'li
Javier Mascherano'ya çevirdi. Brezilya'da vize sorununu çözmek için 700 bin doları gözden çıkardığı söylenen K.J'nın bonkörlükleri bunlarla kalmadı. Corinthians'a 200 milyon dolara kadar yatırım sözü ve yeni bir stadyum vaad etti. 33 yaşındaki İran asıllı İngiliz vatandaşı Kia Joorabchian için sezon iyi başlamadı. Corinthians bölgesel ligde oynadığı ilk iki maçını kaybetti. Fakat Güney Amerika'da bu adama kafayı yoranların ortak tek bir yorumu var: Hedef FIFA Kulüpler Şampiyonası. 6 kıtanın şampiyonlarının katıldığı ve belki de Chelsea ve Corinthias'in final oynadığı bir futbol gecesi...
Son SözSahibi olduğu
Sibneft'in ana sponsoru olduğu
CSKA Moskova'ya 3 yılda 54 milyon dolar yollayan Roman A.; devre arasında en iyi futbolcusu
Jiri Jarosik'i Chelsea'ye satan CSKA Moskova; "futbolun ruhu affetmez" dedirten bir kurayla Şampiyonlar Ligi'nde aynı gruba düşen Roman'ın takımları
Chelsea ve
CSKA Moskova; Buenos Aires'de R.A'nın Le Grand Blue'sünün limana yanaştığı gün
Carlos Tevez'e imza attıran
Kia J; Feyenoord maçlarını ısrarla tribünde seyreden Roman A ve beyni Peter Kanyon, Carlos Tevez transferini bitiren menejer
Fernando Hidalgo (Veron ve Crespo’nun da menejeri) ve onun ortağı; Chelsea'nin Roman A'ya satılmasını sağlayan bir başka menejer -eski gazeteci-
Pini Zahavi. CSKA Moskova'dan her nedense Corinthians'a transfer olan santrfor
Vagner Love(
bu transfer iptal oldu); gözlerden uzak Rus Ligi'ne neden transfer oldukları hala soru işareti olan
Fernando Cavenaghi ve yine bir Porto'lu
Derlei ve tüm bunları Londra'daki malikhanesindeki dev ekranda "naklen" izleyen "Big Brother"
Boris Berezovsky...
Ruslar sıcak denize indi ve şimdi samba zamanıdır...
- Nas Zdarovia(şerefe) Mister Berezovsky!..
Arjantin'de Apertura 2008'de 4. hafta geride kaldı. Boca Juniors Riquelme, Palacio ve Martin Palermo olmadan da maç kazanabiliyormuş. Huracan'a deplasmanda 3 attılar. Bir maç eksiğiyle 3 maçta 9 puanla liderler. River Plate kötü başladı. 4 maçta bir galibiyetleri var. Böyle giderlerse Boca'yı zorlayabilecek tek takım San Lorenzo olur.
Real Madrid taraftarına sormuşlar. Bir yıl oynamadan kenarda tutun diyenleri, Chelsea'ye satın diyenler takip ediyor. Takımda kalsın diyenler %4. Kalsın ama para cezası versin diyenler %22.5.
Daha dün anmıştım adını bir yazıda
